Đôi tay thường được ví như “bộ não thứ 2” của trẻ. Từ cử động vô thức đến lúc chủ động điều khiển ngón tay, mỗi giai đoạn đều cần sự phối hợp giữa mắt, não bộ và bàn tay.
Nhìn thấy gì cũng muốn cầm
Nhiều trẻ liên tục nắm quần áo, đồ chơi, kéo tóc hoặc nhặt vật nhỏ xung quanh. Việc từ vung tay vô thức đến cầm đúng đồ vật rồi chuyển từ tay này sang tay kia cho thấy khả năng phối hợp tay và mắt đang phát triển.
Cha mẹ có thể cho trẻ cầm lục lạc hoặc đồ chơi có chất liệu khác nhau để tự sờ và khám phá, thay vì thường xuyên đeo bao tay.
Thích ném đồ vật
Khoảng 1 tuổi, nhiều trẻ liên tục ném đồ. Đây được xem như cách tìm hiểu quan hệ nhân quả: buông tay thì đồ vật rơi xuống, còn những vật có trọng lượng khác nhau tạo ra âm thanh khác nhau. Hoạt động này cũng rèn sức mạnh cánh tay, khả năng quan sát và tư duy logic.
Trước 2 tuổi, cha mẹ có thể cho trẻ chơi với bóng mềm hoặc thú bông. Nếu trẻ lớn hơn ném đồ vì tức giận, người lớn cần đặt quy tắc và hướng dẫn cách thể hiện cảm xúc.
Thường xuyên mút tay
Với trẻ dưới 1 tuổi, mút tay là cách khám phá thế giới bằng miệng và cần sự phối hợp giữa tay, mắt, não bộ. Trẻ cũng có thể mút tay để tự xoa dịu khi khó chịu hoặc buồn ngủ.
Cha mẹ nên giữ tay trẻ sạch, tăng tương tác và chuyển hướng chú ý thay vì liên tục kéo tay con ra.
Dùng ngón trỏ để chỉ
Khoảng 10 tháng tuổi, nhiều trẻ bắt đầu chỉ vào cốc nước, sữa hoặc đồ chơi mình muốn. Theo bài viết, đây là tín hiệu liên quan đến nhận thức và ngôn ngữ, cho thấy trẻ biết chủ động bày tỏ nhu cầu.
Khi trẻ chỉ vào đồ vật, cha mẹ có thể phản hồi và đọc tên món đồ để giúp con kết nối hình ảnh với từ ngữ.
Thích xé giấy, lật sách
Xé giấy và lật trang sách giúp trẻ điều khiển đầu ngón tay, điều chỉnh lực và cảm nhận khác biệt về chất liệu, độ dày, âm thanh.
Người lớn có thể chuẩn bị giấy màu sạch hoặc sách vải, đồng thời trông chừng để trẻ không đưa giấy vào miệng.
Bắt chước vỗ tay, vẫy chào
Để bắt chước người lớn vỗ tay hoặc vẫy chào, trẻ phải quan sát, ghi nhớ rồi điều khiển tay thực hiện lại. Những hành động này phản ánh khả năng bắt chước và sự hình thành ý thức giao tiếp. Cha mẹ có thể thường xuyên làm mẫu và kiên nhẫn khích lệ trẻ.
Kẹp vật nhỏ bằng 2 ngón tay
Khoảng 9 tháng tuổi, trẻ có thể bắt đầu dùng ngón cái và ngón trỏ để kẹp hạt cơm, bánh ăn dặm hoặc mẩu vụn. Động tác này đòi hỏi não bộ điều khiển chính xác các cơ nhỏ ở đầu ngón tay, thể hiện sự phát triển của vận động tinh và phối hợp tay - mắt.
Thích bấm nút, nhấn công tắc
Trẻ thường thích bấm nút trên đồ chơi để quan sát đèn sáng hoặc âm thanh phát ra. Việc lặp lại giúp trẻ khám phá quan hệ nhân quả, thử nghiệm và dần dự đoán kết quả.
Cha mẹ có thể chuẩn bị đồ chơi có nút bấm an toàn, vừa chơi vừa giải thích điều xảy ra sau mỗi lần trẻ nhấn.
