Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định, hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc có thể bị phạt đến 75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động là cá nhân. Trường hợp người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, tối đa có thể lên đến 150 triệu đồng.
Bên cạnh khoản xử phạt, người sử dụng lao động có hành vi trốn đóng còn phải hoàn thành đầy đủ số tiền BHXH bắt buộc chưa đóng, đồng thời nộp thêm khoản tiền tính theo mức 0,03% mỗi ngày dựa trên số tiền và số ngày trốn đóng theo quy định.
Phạt theo số người lao động bị trốn đóng
Người sử dụng lao động không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH bắt buộc sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật BHXH bị phạt theo số người lao động bị vi phạm:
Các mức phạt đối với tổ chức trong bảng trên được xác định bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân theo Điều 7 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP.
Phạt theo số tiền trốn đóng
Người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng đối với cá nhân và không quá 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt trên áp dụng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau:
- Đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp hơn mức quy định tại khoản 1 Điều 31 Luật BHXH;
- Không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký BHXH bắt buộc sau 60 ngày kể từ ngày đóng BHXH bắt buộc chậm nhất quy định tại khoản 4 Điều 34 Luật BHXH và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc theo Điều 35 Luật BHXH nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử phạt không thay thế nghĩa vụ đóng BHXH
Cùng với việc bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả: (1) Đối với hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia: phải lập hồ sơ đăng ký hoặc lập hồ sơ đăng ký đầy đủ số người tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động; đóng đủ số tiền BHXH bắt buộc trốn đóng; nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền BHXH bắt buộc trốn đóng và số ngày trốn đóng vào quỹ BHXH. (2) Đối với hành vi trốn đóng theo số tiền: phải đóng đủ số tiền BHXH bắt buộc trốn đóng; nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền BHXH bắt buộc trốn đóng và số ngày trốn đóng vào quỹ BHXH.
Như vậy, việc bị xử phạt hành chính không làm mất đi nghĩa vụ đóng BHXH của người sử dụng lao động. Trường hợp có hành vi trốn đóng, doanh nghiệp vẫn phải truy đóng đầy đủ số tiền BHXH bắt buộc còn thiếu, đồng thời nộp thêm khoản tiền tính theo mức 0,03%/ngày trên số tiền và thời gian trốn đóng theo quy định.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam đề nghị người sử dụng lao động chủ động kiểm tra, xác định đầy đủ đối tượng thuộc diện tham gia, mức tiền lương đóng và thời gian thực hiện nghĩa vụ BHXH; bảo đảm việc đăng ký, đóng BHXH đúng quy định, đầy đủ và đúng hạn, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và hạn chế nguy cơ bị xử lý do vi phạm.
