Hai ngựa con được sinh ra trong mùa hè tại Trung tâm Tái hòa nhập Động vật Móng guốc Hoang dã Alibi, thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Altyn Dala của Kazakhstan.
Ngựa mẹ Tessa và Umbra được chuyển từ vườn thú Tierpark tại Berlin, Đức, đến Kazakhstan vào năm 2024. Đây là một phần của chương trình quốc tế nhằm đưa ngựa Przewalski trở lại môi trường sống tự nhiên.
Theo Bộ Sinh thái và Tài nguyên Quốc gia Kazakhstan, ngựa mẹ Tessa sinh con đầu tiên ngày 22/8. Chú ngựa được đặt tên Botai, gợi nhắc nền văn hóa cổ đại ở miền bắc Kazakhstan, nơi lưu giữ những bằng chứng sớm về hoạt động thuần hóa ngựa.
Ngày 31/8, ngựa mẹ Umbra sinh chú ngựa con thứ hai tại cùng trung tâm. Con non được đặt tên Tumar, trong tiếng Kazakh mang ý nghĩa “bùa hộ mệnh”.
Sự ra đời của hai cá thể cho thấy những con ngựa được chuyển từ các trung tâm bảo tồn châu Âu không chỉ thích nghi với điều kiện thảo nguyên khắc nghiệt mà còn có thể sinh sản tự nhiên.
Chương trình được triển khai từ năm 2024, đưa ngựa từ các vườn thú châu Âu đến trung tâm Alibi theo từng đợt, mỗi đợt gồm 7–8 cá thể. Mục tiêu là hình thành quần thể tự duy trì khoảng 40 con vào năm 2029.
Trước khi được thả hoàn toàn, những cá thể mới đến phải sống trong khu vực có hàng rào để thích nghi. Tại đây, chúng học các kỹ năng sinh tồn như đào tuyết tìm thức ăn. Các chuyên gia theo dõi sức khỏe và sự di chuyển của đàn, đôi khi sử dụng vòng cổ gắn thiết bị GPS.
Hiện hai ngựa con sống cùng đàn của mẹ trong khu vực rộng 56 ha. Cha của chúng là ngựa đực Zorro đã chết vào năm 2025.
Các nhà nghiên cứu dự kiến đưa một ngựa đực khác vào đàn trong năm tới. Quá trình này cần được thực hiện thận trọng vì con đực lạ đôi khi có thể gây nguy hiểm cho những ngựa con không phải con của chúng.
Nếu việc bổ sung cá thể mới diễn ra thuận lợi, đàn ngựa sẽ được thả ra thảo nguyên hoang dã.
Ngựa Przewalski từng sinh sống với số lượng lớn trên các đồng bằng Trung Á. Cơ thể thấp và chắc khỏe giúp chúng thích nghi với mùa đông khắc nghiệt trong khu vực.
Tuy nhiên, săn bắn, mất môi trường sống do nông nghiệp, cạnh tranh với vật nuôi, chăn thả quá mức và sử dụng đất không bền vững đã khiến số lượng loài này suy giảm nghiêm trọng.
Lần cuối một cá thể ngựa Przewalski được xác nhận xuất hiện trong tự nhiên là năm 1969 tại sa mạc Gobi. Sau đó, loài này chỉ còn được duy trì trong các vườn thú thông qua chương trình nhân giống nuôi nhốt.
Về di truyền, ngựa Przewalski có nhiều hơn ngựa nhà hoặc ngựa mustang 2 nhiễm sắc thể. Khác với những giống ngựa nhà trở lại đời sống hoang dã, chúng chưa từng bị thuần hóa, rất khó kiểm soát và gần như không thể cưỡi.
