Năm 12 tuổi, Tiểu Hà bắt đầu học trung học cơ sở và sống trong ký túc xá. Lịch học dày, môi trường đông đúc và thiếu những bữa cơm gia đình khiến cậu nhanh chóng sụt cân, thường xuyên mệt mỏi.
Thương con, mẹ Tiểu Hà thuê nhà gần trường để trực tiếp chăm sóc việc ăn uống và nghỉ ngơi. Sau một thời gian, cậu ăn ngon, ngủ đủ và sức khỏe có dấu hiệu cải thiện.
Đến năm lớp 9, người mẹ nhận thấy con trai ăn ít, thường xuyên uể oải, gương mặt xanh tái và mí mắt sưng. Tiểu Hà nói chỉ hơi mệt và cần nghỉ thêm nhưng mẹ vẫn đưa cậu đến bệnh viện kiểm tra.
Qua thăm khám, bác sĩ phát hiện da cậu bé khô, bong tróc, có nhiều vết bầm và hai chân sưng bất thường. Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, nồng độ creatinin trong máu tăng cao.
Tiểu Hà được chẩn đoán suy thận và phải lọc máu ngay. Người mẹ bật khóc, không tin con mắc căn bệnh mà bà cho rằng thường chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi.
Bác sĩ giải thích người trẻ vẫn có thể mắc bệnh thận. Thói quen thức khuya học bài, ngồi lâu và chế độ ăn thiếu hợp lý được cho là những yếu tố làm tăng gánh nặng cho cơ quan này.
Khi tìm hiểu thực đơn hằng ngày, bác sĩ lưu ý ba nhóm thực phẩm Tiểu Hà thường ăn.
Thứ nhất là trứng bắc thảo. Một số sản phẩm làm theo phương pháp thủ công có thể sử dụng ô-xít chì để thúc đẩy quá trình đông đặc. Chì tích tụ trong cơ thể có thể gây tổn thương thận. Hàm lượng muối và chất kiềm trong quá trình ủ cũng khiến thận phải tăng hoạt động để duy trì cân bằng.
Thứ hai là nước ngọt có gas. Việc dùng loại đồ uống này thay nước lọc khiến hệ tiết niệu chịu thêm áp lực. Axit photphoric và đường fructose có thể làm tăng photphat, axit uric trong nước tiểu, tạo điều kiện hình thành sỏi. Lượng đường cao còn liên quan nguy cơ béo phì, trong khi thiếu nước khiến nước tiểu cô đặc.
Nhóm thứ ba là thịt chế biến sẵn như xúc xích, lạp xưởng và thịt xông khói. Những thực phẩm này thường chứa nhiều natri. Lượng muối cao có thể làm tăng huyết áp và thể tích tuần hoàn, gây thêm áp lực lên hệ thống lọc của thận.
Các hợp chất photphat vô cơ được dùng để tạo độ giòn dai trong thịt chế biến cũng được hấp thu vào máu, khiến thận phải làm việc để đào thải.
Bác sĩ khuyến cáo cha mẹ xây dựng cho trẻ chế độ ăn thanh nhẹ từ thực phẩm tươi, hạn chế đồ chế biến sẵn và duy trì thói quen uống đủ nước lọc. Trẻ có thể giải tỏa áp lực học tập bằng vận động hoặc sử dụng trái cây tươi thay cho thức ăn nhanh nhiều gia vị.
