Bữa sáng được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng không phải thực phẩm nào cũng tốt cho sức khỏe. Các chuyên gia cảnh báo, việc duy trì thói quen ăn nhiều đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, món quá mặn hay nhiều đường trong thời gian dài có thể làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, xơ vữa động mạch và đột quỵ.
Sau một đêm ngủ, cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ, máu có xu hướng đặc hơn, trong khi huyết áp bắt đầu tăng theo nhịp sinh học tự nhiên. Đây là giai đoạn hệ tim mạch nhạy cảm, vì vậy lựa chọn thực phẩm cho bữa sáng có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.
Đột quỵ không xuất hiện chỉ vì một bữa ăn, mà là hệ quả của quá trình tích lũy nhiều yếu tố nguy cơ như chế độ ăn quá nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.
Những món ăn sáng nên hạn chế
Đồ chiên ngập dầu
Các món như quẩy, bánh rán, bánh tôm hay thực phẩm chiên giòn là lựa chọn quen thuộc của nhiều người. Tuy nhiên, quá trình chiên ở nhiệt độ cao có thể tạo ra chất béo chuyển hóa (trans fat) cùng nhiều hợp chất oxy hóa gây bất lợi cho hệ tim mạch.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Heart cho thấy việc thường xuyên ăn thực phẩm chiên rán có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ cao hơn. Chất béo không lành mạnh cũng góp phần làm tăng cholesterol LDL, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong động mạch. Để giảm nguy cơ, nên hạn chế các món chiên, ưu tiên chế biến bằng nồi chiên không dầu hoặc thay bằng món hấp, luộc.
Món nước có nhiều mỡ và muối
Phở, bún hay hủ tiếu là lựa chọn phổ biến vào buổi sáng. Tuy nhiên, nếu nước dùng nhiều mỡ và nêm nếm quá đậm, cơ thể sẽ hấp thu lượng lớn chất béo bão hòa cùng natri.
Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), chế độ ăn giàu muối và chất béo bão hòa có thể làm tăng huyết áp, đồng thời ảnh hưởng xấu đến thành mạch nếu kéo dài. Khi dùng các món nước, nên chọn nước dùng ít béo, hạn chế uống hết nước và giảm các loại gia vị mặn để kiểm soát lượng natri.
Thịt chế biến sẵn
Xúc xích, lạp xưởng, thịt nguội hay chà bông thường được dùng kèm bánh mì hoặc xôi vì tiện lợi. Tuy nhiên, nhóm thực phẩm này chứa nhiều natri và các chất bảo quản như nitrate, nitrite.
Việc sử dụng thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch. Thay vào đó, nên lựa chọn các nguồn đạm tươi như trứng, ức gà, cá, đậu phụ hoặc thịt nạc để đảm bảo dinh dưỡng mà vẫn tốt cho tim.
Các món quá mặn
Không ít gia đình có thói quen ăn cháo với dưa muối, cà muối hoặc dùng lại các món kho mặn từ bữa tối. Lượng natri cao trong những thực phẩm này khiến cơ thể giữ nước, làm tăng áp lực lên thành mạch và khiến huyết áp dễ tăng cao.
Đối với người lớn tuổi hoặc người mắc tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, thói quen ăn mặn còn làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch. Các chuyên gia khuyến nghị nên giảm thực phẩm muối chua, món kho đậm vị và bổ sung nhiều rau xanh vào bữa sáng.
Bánh ngọt và đồ uống nhiều đường
Nhiều người lựa chọn bánh ngọt cùng trà sữa, nước ngọt hoặc nước ép đóng chai để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, đây là nhóm thực phẩm chứa lượng đường bổ sung khá cao.
Theo nghiên cứu đăng trên BMC Medicine, việc tiêu thụ nhiều đường tự do có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều đường còn làm tăng cân, tích tụ mỡ nội tạng và gây rối loạn chuyển hóa - những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Một lựa chọn lành mạnh hơn là yến mạch, khoai lang, bánh mì nguyên cám hoặc ngũ cốc nguyên hạt kết hợp với trái cây và nguồn protein chất lượng.
Bữa sáng tốt cho tim mạch nên như thế nào?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một bữa sáng cân đối nên cung cấp đầy đủ protein, tinh bột hấp thu chậm, chất xơ từ rau củ và trái cây thay vì chỉ tập trung vào tinh bột hoặc chất béo. Bên cạnh đó, nên uống khoảng 200-300ml nước sau khi thức dậy để bù nước cho cơ thể, kết hợp vận động nhẹ và duy trì chế độ ăn ít muối, hạn chế đường cũng như thực phẩm chế biến sẵn. Những thói quen này sẽ góp phần bảo vệ tim mạch, giảm nguy cơ tăng huyết áp và đột quỵ trong tương lai.
