Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người bắt đầu ưu tiên thực phẩm nguyên bản, rau hữu cơ và các món ăn “healthy” để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, Đài Loan, việc quá tin vào hai chữ “tự nhiên” đôi khi lại khiến nhiều người mất cảnh giác.
Ông cho biết nhiều thực vật trong tự nhiên vốn tự tạo ra độc tố để tự vệ. Nếu con người ăn phải thực phẩm đã mọc mầm, hư hỏng, nấu chưa chín hoặc chế biến sai cách, chúng có thể trở thành nguyên nhân gây ngộ độc nguy hiểm.
Khoai tây mọc mầm
Theo bác sĩ Hung, khoai tây mọc mầm là một trong những thực phẩm nguy hiểm nhất nếu vẫn cố sử dụng.
Khi khoai chuyển màu xanh, mọc mầm hoặc để quá lâu, chúng sẽ sinh ra độc tố thần kinh solanine. Loại độc tố này không dễ bị phá hủy ngay cả khi chiên ở nhiệt độ cao.
Ông từng tiếp nhận một bệnh nhân ngoài 40 tuổi nhập viện sau khi ăn khoai tây mọc mầm đã được cắt bỏ mắt rồi đem chiên. Chỉ sau chưa đầy hai giờ, người này xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, tiêu chảy nặng, tê lưỡi và tri giác mơ hồ, được chẩn đoán ngộ độc solanine cấp tính.
Các loại đậu chưa nấu chín
Nhóm thực phẩm tiếp theo được cảnh báo là đậu cô ve, đậu lăng và đậu thận đỏ.
Nếu chưa được nấu chín kỹ, các loại đậu này có thể chứa lượng lớn phytohemagglutinin, chất gây ngộ độc cấp tính. FDA Mỹ cho biết chỉ vài hạt đậu thận đỏ chưa nấu chín cũng đủ khiến cơ thể phản ứng nghiêm trọng.
Bác sĩ Hung từng gặp trường hợp một phụ nữ trẻ bị đau bụng dữ dội, nôn mửa và mất nước sau khi ăn món đậu cô ve xào tái giòn, dẫn đến suy thận cấp. Ông nhấn mạnh các thiết bị như nồi chiên không dầu hoặc nồi nấu chậm đôi khi không đủ nhiệt để phá hủy độc tố bên trong lõi thực phẩm.
Sắn và măng
Sắn và măng cũng nằm trong danh sách thực phẩm cần đặc biệt cẩn trọng.
Hai nguyên liệu này chứa cyanogenic glycoside, chất có thể chuyển hóa thành hydro xyanua sau khi vào cơ thể. WHO từng ghi nhận nhiều vụ ngộ độc hàng loạt liên quan tới sắn xử lý không đúng cách.
Theo khuyến cáo của bác sĩ Hung, sắn và măng cần được ngâm, thái lát trước khi nấu. Trong quá trình đun, người dân không nên đậy kín nắp để độc tố dễ bay hơi theo hơi nước.
Hạnh nhân đắng và nhân hạt trái cây
Một nhóm thực phẩm khác cũng tiềm ẩn nguy cơ cao là hạnh nhân đắng cùng nhân hạt đào, hạt táo và hạt mận.
Những loại hạt này chứa amygdalin, hợp chất có thể giải phóng xyanua khi được chuyển hóa trong cơ thể. Nếu hấp thụ quá nhiều, người dùng có thể bị đau đầu, khó thở, co giật hoặc suy hô hấp.
Bác sĩ Hung cho biết từng xuất hiện nhiều trường hợp ngộ độc cấp tính do tin vào các thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc ăn hạnh nhân đắng để chống ung thư.
Hoa hiên tươi
Thực phẩm cuối cùng được cảnh báo là hoa hiên tươi, loại hoa chứa colchicine. Theo bác sĩ Hung, từng có bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính bị tiểu ra máu và suy giảm chức năng thận nhanh chóng sau khi ăn quá nhiều loại hoa này.
Ông khuyến nghị người dân nên ưu tiên sử dụng hoa hiên khô đã qua xử lý, ngâm nước và nấu chín kỹ trước khi ăn để giảm nguy cơ ngộ độc.
Ngoài 5 nhóm thực phẩm trên, chuyên gia cũng nhấn mạnh cần chú ý tới các món ăn có vị đắng bất thường hoặc đã đổi màu, mọc mầm, có mùi lạ. Theo ông, sức khỏe không nằm ở việc chạy theo thực phẩm “tự nhiên” bằng mọi giá mà quan trọng ở cách nhận biết, bảo quản và chế biến đúng cách.
