Đủ thời gian đóng BHXH nhưng chưa đủ tuổi nhận lương hưu
Theo thông tin được Bảo hiểm xã hội TP. Đà Nẵng giải đáp, một lao động nữ sinh năm 1971, hiện có 20 năm 9 tháng đóng BHXH bắt buộc, đặt câu hỏi liệu có nên chốt sổ để chờ hưởng lương hưu hay tiếp tục tham gia BHXH.
Trường hợp này đáng chú ý bởi người lao động đã có thời gian đóng vượt mức tối thiểu để đáp ứng điều kiện về thời gian tham gia BHXH, nhưng tuổi đời lại chưa đến thời điểm được giải quyết chế độ hưu trí.
Theo quy định tại Điều 64 Luật BHXH số 41/2024/QH15, người lao động thuộc các nhóm đối tượng theo quy định, khi nghỉ việc và có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, có thể được hưởng lương hưu nếu đồng thời đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu hoặc thuộc các trường hợp đặc thù được pháp luật quy định.
Như vậy, với 20 năm 9 tháng đã tham gia, người lao động trong trường hợp trên đã bảo đảm điều kiện về thời gian đóng BHXH để hưởng chế độ hưu trí. Tuy nhiên, đây chưa phải là điều kiện duy nhất.
Theo lộ trình tuổi nghỉ hưu được quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP, lao động nữ sinh năm 1971 làm việc trong điều kiện bình thường có thời điểm nghỉ hưu nằm trong khoảng từ tháng 10/2028 đến tháng 1/2030, tùy thuộc vào tháng sinh cụ thể.
Do người lao động chưa cung cấp tháng sinh nên cơ quan BHXH chưa thể xác định chính xác thời điểm nghỉ hưu. Điều này đồng nghĩa với việc 20 năm 9 tháng đóng BHXH chưa giúp người lao động có thể nhận lương hưu ngay ở tuổi 55 nếu chưa đáp ứng điều kiện về tuổi.
Có nên tiếp tục đóng BHXH để tăng lương hưu?
Với trường hợp đã đủ thời gian đóng tối thiểu nhưng còn vài năm mới đến tuổi nghỉ hưu, việc có tiếp tục tham gia BHXH hay không là vấn đề được nhiều người quan tâm.
Theo hướng dẫn được cung cấp, người lao động có thể cân nhắc tiếp tục đóng BHXH. Một trong những lý do là thời gian đóng càng dài thì tỷ lệ hưởng lương hưu có thể được tăng thêm theo quy định.
Cơ quan BHXH cho biết mỗi năm đóng BHXH có thể làm tỷ lệ hưởng lương hưu tăng thêm 2%, qua đó góp phần nâng mức lương hưu khi đủ điều kiện nhận chế độ.
Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến việc đã đủ 15 năm hay chưa, người lao động cũng cần tính toán tổng thời gian đóng, mức tiền lương làm căn cứ đóng và thời điểm dự kiến nghỉ hưu để có lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh của mình.
Đặc biệt, việc “đủ năm đóng BHXH” và “đủ điều kiện nhận lương hưu” là hai vấn đề cần phân biệt. Người lao động có thể đã hoàn thành yêu cầu về thời gian nhưng vẫn phải chờ đến khi đáp ứng điều kiện về tuổi hoặc các điều kiện khác theo quy định.
Không còn thuộc diện BHXH bắt buộc có thể tham gia BHXH tự nguyện
Một điểm đáng lưu ý trong trường hợp trên là nếu người lao động tiếp tục muốn tham gia BHXH nhưng không còn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, vẫn có thể lựa chọn BHXH tự nguyện.
Theo các quy định được Bảo hiểm xã hội TP. Đà Nẵng dẫn chiếu, người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng. Mức thấp nhất bằng chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và mức cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng được xác định bằng 22% mức thu nhập do người tham gia lựa chọn.
Về phương thức đóng, người tham gia có thể lựa chọn đóng hằng tháng hoặc theo các kỳ 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng một lần và những phương thức khác theo quy định. Nếu thuộc nhóm được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện, người tham gia còn được hưởng mức hỗ trợ tương ứng.
Thủ tục tham gia có thể được thực hiện tại các điểm thu BHXH, BHYT ở địa phương nơi cư trú, chẳng hạn UBND phường, Bưu điện hoặc tổ chức dịch vụ thu theo quy định.
Người lao động cần cân nhắc dựa trên hoàn cảnh thực tế
Với người đã có hơn 20 năm đóng BHXH nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu, việc dừng đóng hay tiếp tục tham gia không nên chỉ dựa trên số năm đã đóng.
Nếu tiếp tục đóng, thời gian tham gia được kéo dài và tỷ lệ hưởng lương hưu có thể tăng theo quy định. Ngược lại, người lao động cũng cần cân đối khả năng tài chính, hình thức tham gia và thời gian còn lại trước khi đủ tuổi nghỉ hưu.
Điều quan trọng là không nên nhầm việc chốt sổ với việc mất thời gian đã đóng. Trong trường hợp chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động có thể bảo lưu thời gian tham gia theo quy định để chờ đến khi đủ điều kiện.
Do đó, trước khi đưa ra quyết định, người lao động nên kiểm tra chính xác quá trình đóng BHXH, tháng sinh, điều kiện lao động và thời điểm dự kiến đủ tuổi nghỉ hưu. Với những trường hợp có hoàn cảnh đặc thù, việc liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH để được đối chiếu hồ sơ sẽ giúp xác định quyền lợi cụ thể và tránh lựa chọn chưa phù hợp.
