"Siết" quy trình để ngăn chặn tình trạng chây ỳ nộp phạt
Theo ghi nhận từ thực tế, tình trạng người tham gia giao thông vi phạm nhưng "né" nộp phạt, chây ỳ hoặc cố tình bỏ mặc quyết định xử phạt vẫn diễn ra tương đối phổ biến. Để khắc phục triệt để vấn đề này, tại các điều khoản quy định về thủ tục hành chính liên quan đến Giấy phép lái xe (GPLX), Bộ Công an đã đưa vào điều kiện ràng buộc mang tính quyết định.
Đối với việc cấp mới: Cơ quan chức năng sẽ chưa sát hạch cấp giấy phép lái xe đối với người vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ nếu họ chưa thực hiện xong yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết, xử lý vụ việc vi phạm hành chính trong lĩnh vực này.
Đối với việc cấp lại: Dự thảo quy định rõ không cấp lại giấy phép lái xe đối với các trường hợp người vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ chưa thực hiện xong nghĩa vụ, yêu cầu xử lý vi phạm hành chính từ cơ quan có thẩm quyền.
Đối với việc đổi bằng lái: Quy định cũng nêu rõ không đổi giấy phép lái xe đối với những cá nhân chưa hoàn thành việc chấp hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Quy định trên đồng nghĩa với việc, nếu người lái xe dính "phạt nguội" hoặc có biên bản vi phạm quá hạn mà chưa đến cơ quan Công an nộp phạt, họ sẽ bị khóa toàn bộ các quyền lợi liên quan đến việc cấp mới, đổi hoặc xin cấp lại bằng lái xe bị mất, hỏng.
Đẩy mạnh chuyển đổi số và liên thông dữ liệu
Cơ sở để thực thi nghiêm ngặt quy định trên chính là việc Bộ Công an đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng Hệ thống thông tin về sát hạch, cấp giấy phép lái xe và liên thông toàn diện dữ liệu xử lý vi phạm. Khi người dân nộp hồ sơ đổi, cấp lại GPLX trực tuyến qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc trực tiếp tại cơ quan Cảnh sát giao thông, hệ thống sẽ tự động tra cứu, quét dữ liệu vi phạm. Nếu phát hiện cá nhân đó chưa thực hiện xong nghĩa vụ nộp phạt, hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo và cơ quan chức năng sẽ thông báo từ chối tiếp nhận, giải quyết hồ sơ.
Bên cạnh đó, dự thảo Thông tư mới cũng hướng tới việc tối ưu hóa quyền lợi cho người dân khi chấp hành đúng pháp luật. Cục Cảnh sát giao thông sẽ thực hiện cấp GPLX điện tử tích hợp vào hệ thống dữ liệu điện tử, tài khoản định danh điện tử chỉ trong vòng 02 giờ kể từ khi thí sinh hoàn thành và đạt kết quả kỳ sát hạch. Đối với bằng vật liệu PET, thời gian in và trả kết quả cũng được rút ngắn xuống còn 3,5 ngày làm việc.
Đại diện ban soạn thảo cho biết, việc đưa quy định "chưa giải quyết thủ tục GPLX đối với người chưa nộp phạt" vào dự thảo Thông tư không chỉ giúp nâng cao hiệu lực xử lý vi phạm hành chính mà quan trọng hơn là tác động trực tiếp vào ý thức của người điều khiển phương tiện. Biện pháp này buộc người dân phải có trách nhiệm hơn với hành vi của mình, chấm dứt tư tưởng "né" phạt hay trốn tránh trách nhiệm.
Dự kiến, nếu được thông qua, Thông tư này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ kết hợp với chế tài hành chính nghiêm khắc hứa hẹn sẽ tạo ra bước chuyển biến lớn trong văn hóa ứng xử khi tham gia giao thông của người dân tại Việt Nam.
