Hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư sau sáp nhập trường học: Ai được nghỉ hưu trước tuổi, nhận trợ cấp?

Hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư sau sắp xếp được xử lý thế nào?

Việc sáp nhập, tổ chức lại trường học có thể làm thay đổi số lượng vị trí lãnh đạo, quản lý. Chẳng hạn, nhiều cơ sở giáo dục được sắp xếp thành một đơn vị mới thì số lượng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng có thể không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức sau sắp xếp.

Trong trường hợp này, cán bộ quản lý dôi dư không mặc nhiên phải nghỉ việc. Việc bố trí, sắp xếp nhân sự phải được thực hiện theo phương án tổ chức bộ máy và vị trí việc làm.

Nếu thuộc diện tinh giản biên chế theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP, hiệu trưởng, hiệu phó có thể được xem xét áp dụng chính sách nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc.

Trường hợp nào được nghỉ hưu trước tuổi?

Nghị định 154/2025/NĐ-CP quy định nghỉ hưu trước tuổi là một trong những chính sách dành cho đối tượng tinh giản biên chế.

Theo quy định, nhóm người còn từ đủ 2 năm đến đủ 5 năm đến tuổi nghỉ hưu và có đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để hưởng lương hưu có thể thuộc diện được giải quyết chính sách nghỉ hưu trước tuổi khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo nghị định.

Đối với nhóm này, ngoài chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, người nghỉ hưu trước tuổi theo chính sách tinh giản được hưởng các khoản trợ cấp theo quy định và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi.

Mức trợ cấp nghỉ hưu trước tuổi được tính theo số năm nghỉ sớm. Cụ thể, người thuộc diện được hưởng chính sách có thể nhận 5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.

Ngoài khoản trợ cấp tính theo số năm nghỉ trước tuổi, chính sách còn có khoản trợ cấp dựa trên thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Trường hợp có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên, 20 năm đầu được trợ cấp bằng 5 tháng tiền lương hiện hưởng; từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm được tính thêm 0,5 tháng tiền lương hiện hưởng.

Nếu có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, mức trợ cấp theo thời gian công tác được tính bằng 5 tháng tiền lương hiện hưởng.

Người còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu được hưởng gì?

Nghị định 154/2025/NĐ-CP cũng quy định chính sách đối với người còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu và có đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để hưởng lương hưu.

Đối với nhóm này, ngoài chế độ hưu trí theo quy định, chính sách tinh giản có thể cho phép nghỉ hưu trước tuổi mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện của nghị định.

Riêng những người có thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo điều kiện được quy định cũng thuộc nhóm chính sách được nghị định xem xét.

Như vậy, số năm còn lại đến tuổi nghỉ hưu là một trong những căn cứ quan trọng để xác định chính sách áp dụng đối với người thuộc diện tinh giản.

Hiệu trưởng, hiệu phó chưa đến tuổi nghỉ hưu có thể thôi việc

Đối với trường hợp dôi dư sau sắp xếp nhưng chưa đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi, chính sách thôi việc theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP có thể được áp dụng nếu người đó thuộc diện tinh giản và đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Theo chính sách này, người thôi việc được hưởng trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm.

Bên cạnh đó, người thôi việc còn được hưởng 1,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Thời gian đóng bảo hiểm xã hội của người thôi việc được bảo lưu để tiếp tục thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội hoặc được giải quyết bảo hiểm xã hội một lần theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Đây là điểm quan trọng đối với hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư chưa đến tuổi nghỉ hưu, bởi việc thôi giữ chức vụ sau sắp xếp không đồng nghĩa với việc mất toàn bộ quyền lợi về thời gian tham gia bảo hiểm xã hội.

Không phải cứ dôi dư là được hưởng ngay chính sách tinh giản

Một trong những điểm cần đặc biệt lưu ý là dôi dư sau sáp nhập không đồng nghĩa đương nhiên được nghỉ hưu trước tuổi hoặc nhận trợ cấp thôi việc.

Trước hết, cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ phương án sắp xếp tổ chức, cơ cấu nhân sự và vị trí việc làm để thực hiện bố trí, điều động hoặc sắp xếp lại nhân sự phù hợp.

Chỉ những trường hợp thuộc diện tinh giản theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đáp ứng đầy đủ điều kiện của Nghị định 154/2025/NĐ-CP mới được xem xét hưởng chính sách.

Do đó, tuổi, thời gian đóng bảo hiểm xã hội, vị trí công tác, thời điểm nghỉ, lý do thuộc diện tinh giản và phương án sắp xếp nhân sự là những căn cứ quan trọng khi xác định quyền lợi của từng trường hợp.

Trường hợp thôi chức vụ nhưng tiếp tục công tác

Không phải hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư đều phải nghỉ việc. Một số trường hợp có thể được bố trí công việc khác hoặc tiếp tục công tác sau khi thôi giữ chức vụ quản lý.

Đối với trường hợp hiệu trưởng, giám đốc, phó hiệu trưởng, phó giám đốc thôi giữ chức vụ hoặc được bổ nhiệm chức vụ mới có mức phụ cấp chức vụ thấp hơn do thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục, chính sách bảo lưu phụ cấp chức vụ lãnh đạo được thực hiện theo quy định có liên quan.

Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa ba tình huống: tiếp tục công tác sau khi được bố trí lại; thôi giữ chức vụ nhưng vẫn làm việc; và nghỉ việc theo chính sách tinh giản. Mỗi trường hợp có cơ chế xử lý và quyền lợi khác nhau.