Từ ngày 1/1/2026, nhiều quy định mới liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, đất ao và đất nông nghiệp sang đất ở chính thức có hiệu lực. Điểm đáng chú ý là mức tiền sử dụng đất mà người dân phải nộp đã có sự điều chỉnh theo hướng giảm đáng kể ở một số trường hợp, giúp giảm áp lực tài chính khi thực hiện thủ tục chuyển đổi.
Vậy chi phí chuyển đất vườn sang đất ở được tính như thế nào và người dân cần chuẩn bị những khoản tiền gì?
Từ năm 2026, tiền sử dụng đất được tính theo 3 mức
Theo quy định mới, hộ gia đình và cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở sang đất ở sẽ không còn phải nộp 100% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp như trước đây đối với toàn bộ diện tích chuyển đổi.
Thay vào đó, mức thu được chia thành ba trường hợp:
Trường hợp 1: Chỉ nộp 30% phần chênh lệch
Đối với diện tích chuyển mục đích nằm trong hạn mức giao đất ở do địa phương quy định, người sử dụng đất chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp.
Đây được xem là chính sách hỗ trợ đáng kể cho người dân có nhu cầu hợp thức hóa đất ở phục vụ nhu cầu sinh sống.
Trường hợp 2: Nộp 50% phần chênh lệch
Đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở nhưng không vượt quá một lần hạn mức giao đất ở tại địa phương, người dân phải nộp 50% phần chênh lệch giá trị đất.
Mức thu này thấp hơn đáng kể so với quy định trước đây, góp phần giảm gánh nặng tài chính đối với các hộ có diện tích đất lớn.
Trường hợp 3: Nộp 100% phần chênh lệch
Nếu diện tích chuyển đổi vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở, người sử dụng đất sẽ phải nộp 100% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp theo quy định hiện hành.
Đây là mức áp dụng đối với những trường hợp có diện tích đất chuyển đổi lớn.
Không chỉ có tiền sử dụng đất
Ngoài khoản tiền sử dụng đất, người dân còn phải thực hiện một số nghĩa vụ tài chính khác trong quá trình hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.
Các khoản phí có thể phát sinh gồm:
- Lệ phí cấp đổi hoặc cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Phí thẩm định hồ sơ.
- Phí đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính (nếu có).
- Một số khoản phí hành chính khác theo quy định của từng địa phương.
Mức thu cụ thể sẽ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nên có thể khác nhau giữa các địa phương.
Điều kiện để được chuyển đất vườn sang đất ở
Không phải mọi thửa đất đều được phép chuyển mục đích sử dụng sang đất ở.
Theo Luật Đất đai hiện hành, việc chuyển đổi chỉ được xem xét khi phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đồng thời, người sử dụng đất phải nộp hồ sơ và được cơ quan nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Do đó, trước khi tiến hành thủ tục, người dân nên kiểm tra thông tin quy hoạch tại địa phương để tránh mất thời gian và chi phí.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Khi có nhu cầu chuyển đất vườn sang đất ở, người dân cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm:
- Đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy tờ nhân thân của người sử dụng đất.
- Các giấy tờ liên quan khác theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chức năng sẽ tiến hành thẩm định, xác định nghĩa vụ tài chính và ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nếu đủ điều kiện.
Người dân được hưởng lợi gì từ quy định mới?
Các chuyên gia đánh giá, việc giảm mức thu tiền sử dụng đất đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở là một trong những điểm đáng chú ý nhất của chính sách mới.
Quy định này không chỉ giúp người dân giảm chi phí khi chuyển đổi đất vườn sang đất ở mà còn góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình quản lý, sử dụng đất, tạo điều kiện để nhiều hộ gia đình hoàn thiện hồ sơ pháp lý về nhà đất một cách thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, để biết chính xác số tiền phải nộp, người dân cần căn cứ vào bảng giá đất, hạn mức giao đất ở và tình trạng pháp lý của từng thửa đất tại địa phương.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo. Người dân nên liên hệ cơ quan tài nguyên và môi trường hoặc văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất để được hướng dẫn cụ thể đối với từng trường hợp.
