Dù lượng muối trong khẩu phần đã có xu hướng giảm, mức tiêu thụ trung bình của người Việt vẫn lên tới 8,07g mỗi ngày, cao hơn đáng kể so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). GS.TS Trương Tuyết Mai, Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Hà Nội), cho biết lượng muối người Việt sử dụng đã giảm trong những năm qua. Kết quả nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ giảm từ 9,42g/ngày năm 2015 xuống còn 8,07g/ngày vào năm 2021.
Tuy nhiên, con số này vẫn cao gấp khoảng 1,6 lần mức WHO khuyến cáo, tức dưới 5g muối mỗi ngày. Đáng lưu ý, những người có nguy cơ cao như bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường thường có xu hướng tiêu thụ muối nhiều hơn mức trung bình.
Theo chuyên gia, natri hiện diện trong hầu hết các loại gia vị quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày như muối, nước mắm, nước tương, bột canh, mì chính và nhiều thực phẩm chế biến sẵn.
Khi lượng natri đưa vào cơ thể vượt quá nhu cầu, nước có thể bị giữ lại nhiều hơn, làm tăng áp lực lên hệ thống mạch máu và ảnh hưởng đến cân bằng điện giải natri - kali. Nếu kéo dài, chế độ ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, suy giảm chức năng thận và ung thư dạ dày.
Điều đáng lo là thói quen ăn mặn thường không gây biểu hiện rõ ràng trong thời gian đầu. Nhiều người chỉ phát hiện vấn đề khi đã bị tăng huyết áp hoặc xuất hiện các biến cố nghiêm trọng như đột quỵ.
Phần lớn lượng natri trong khẩu phần của người Việt không chỉ đến từ thực phẩm chế biến sẵn mà còn xuất phát từ cách nêm nếm trong quá trình nấu ăn và thói quen chấm, chan thêm gia vị khi dùng bữa. Vì vậy, theo chuyên gia, chỉ giảm muối trong các sản phẩm đóng gói sẽ chưa đủ để giải quyết toàn diện tình trạng tiêu thụ natri cao.
Để hướng tới mục tiêu giảm 30% lượng natri tiêu thụ trong cộng đồng, mức ăn muối trung bình cần được đưa xuống khoảng 6,6g/ngày. Điều này đồng nghĩa mỗi người cần giảm thêm khoảng 1,5g muối mỗi ngày so với mức hiện tại.
PGS.TS Trương Tuyết Mai cho rằng giảm muối là một trong những biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa lâu dài trong việc giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe. Người dân có thể bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày.
Giảm gia vị khi nấu: Hạn chế lượng muối, nước mắm, bột canh và mì chính được sử dụng trong quá trình chế biến.
Bỏ dần thói quen chấm, chan: Không nên thường xuyên chấm thêm nước mắm, nước tương hoặc chan nhiều nước kho, nước luộc có vị đậm.
Hạn chế thực phẩm nhiều muối: Giảm các món kho, rim, đồ muối chua và thực phẩm chế biến, đóng gói sẵn.
Theo các nghiên cứu được chuyên gia dẫn lại, giảm natri trong khẩu phần có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe. Duy trì chế độ ăn ít natri có thể giúp giảm khoảng 14% nguy cơ đột quỵ, 13% nguy cơ gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng và 12% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân.
