Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc có thể được hưởng chế độ ốm đau khi phải nghỉ việc chăm sóc con dưới 7 tuổi bị bệnh. Luật BHXH năm 2024 quy định cụ thể về đối tượng áp dụng, số ngày nghỉ tối đa, mức trợ cấp cũng như giấy tờ cần chuẩn bị để giải quyết quyền lợi.
Điều kiện hưởng chế độ BHXH khi nghỉ chăm con ốm
Theo Điều 42 Luật BHXH năm 2024, người lao động được giải quyết chế độ ốm đau nếu phải nghỉ việc để chăm sóc con dưới 7 tuổi bị ốm.
Chính sách này áp dụng với những người thuộc các nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc được quy định tại các điểm a, b, c, d, i, k, l, m, n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 của Luật. Các nhóm chủ yếu gồm:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên.
- Cán bộ, công chức, viên chức.
- Công nhân, viên chức quốc phòng, công nhân công an và người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu.
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; sĩ quan, hạ sĩ quan công an và người làm công tác cơ yếu hưởng lương như quân nhân.
- Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, kể cả trường hợp không hưởng tiền lương.
- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
- Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Như vậy, để được hưởng chế độ khi con ốm, người lao động phải thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và thực tế phải nghỉ việc nhằm chăm sóc con chưa đủ 7 tuổi bị bệnh.
Tuy nhiên, không phải mọi khoảng thời gian nghỉ chăm con ốm đều được tính hưởng trợ cấp. Theo điểm d khoản 2 Điều 42 Luật BHXH năm 2024, người lao động không được giải quyết chế độ nếu thời gian nghỉ trùng với thời gian nghỉ theo quy định của pháp luật lao động, thời gian nghỉ hưởng nguyên lương theo pháp luật chuyên ngành hoặc thời gian đang hưởng chế độ thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.
Số ngày nghỉ chăm con ốm được hưởng BHXH
Điều 44 Luật BHXH năm 2024 quy định giới hạn thời gian hưởng chế độ khi người lao động nghỉ việc chăm sóc con bị ốm. Cụ thể, trong mỗi năm dương lịch, số ngày nghỉ tối đa được tính cho từng con như sau:
- Con dưới 3 tuổi: Người lao động được nghỉ hưởng chế độ tối đa 20 ngày làm việc/năm.
- Con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi: Thời gian nghỉ hưởng chế độ tối đa 15 ngày làm việc/năm.
Trường hợp cả cha và mẹ đều tham gia BHXH bắt buộc, mỗi người được tính thời gian hưởng chế độ riêng theo giới hạn nêu trên.
Thời gian nghỉ được tính theo ngày làm việc, không bao gồm ngày lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Do đó, số ngày nghỉ thực tế có thể kéo dài hơn nếu xen kẽ các ngày nghỉ theo lịch làm việc.
Mức trợ cấp BHXH khi nghỉ chăm con ốm
Theo quy định, mức hưởng chế độ ốm đau khi chăm sóc con bị bệnh bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc, dùng để tính mức hưởng theo quy định.
Cách xác định tiền trợ cấp được thực hiện như sau:
- Mức hưởng một ngày: Lấy mức trợ cấp ốm đau tính theo tháng chia cho 24 ngày.
- Trường hợp nghỉ nửa ngày: Người lao động được hưởng bằng một nửa mức trợ cấp của một ngày.
Đối với thời gian nghỉ không trọn ngày, cách tính được xác định theo số giờ nghỉ: nghỉ dưới nửa ngày được tính hưởng nửa ngày; nghỉ từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính hưởng một ngày.
Riêng người lao động nghỉ hưởng chế độ ngay trong tháng đầu tham gia BHXH hoặc tháng tham gia trở lại, tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp là tiền lương của chính tháng đó.
Hồ sơ hưởng chế độ BHXH khi con bị ốm
Tùy thuộc vào hình thức điều trị của trẻ, người lao động cần chuẩn bị giấy tờ tương ứng để đề nghị giải quyết chế độ.
Trường hợp con điều trị nội trú:
Người lao động nộp bản chính hoặc bản sao của một trong các giấy tờ sau:
- Giấy ra viện.
- Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án.
- Giấy báo tử nếu người bệnh tử vong trong thời gian điều trị nội trú tại cơ sở khám, chữa bệnh.
- Giấy xác nhận quá trình điều trị nội trú.
Trường hợp con điều trị ngoại trú:
Hồ sơ gồm bản chính giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Nếu cả cha và mẹ cùng nghỉ việc để chăm sóc con ốm, giấy chứng nhận của một trong hai người có thể sử dụng bản sao.
Ngoài ra, người lao động có thể nộp bản chính hoặc bản sao giấy ra viện, bản tóm tắt hồ sơ bệnh án có thể hiện chỉ định về thời gian cần tiếp tục điều trị ngoại trú sau khi kết thúc đợt điều trị nội trú.
Trường hợp con khám, chữa bệnh ở nước ngoài:
Người lao động cần có giấy tờ khám, chữa bệnh do cơ sở y tế nước ngoài cấp, trong đó thể hiện thông tin về bệnh và thời gian điều trị. Những giấy tờ này phải đáp ứng các yêu cầu:
- Có bản dịch sang tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
- Được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.
Thời hạn nộp hồ sơ và giải quyết chế độ
Bên cạnh việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, người lao động cần chú ý thời hạn nộp hồ sơ để không ảnh hưởng đến quá trình giải quyết quyền lợi.
Cụ thể:
- Người lao động: Nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
- Người sử dụng lao động: Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ của người lao động, có trách nhiệm lập danh sách và gửi hồ sơ đến cơ quan BHXH.
- Cơ quan BHXH: Giải quyết chế độ trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ do người sử dụng lao động chuyển đến. Nếu không chấp thuận, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Như vậy, người lao động có con dưới 7 tuổi bị ốm cần nắm rõ điều kiện, thời gian nghỉ tối đa và giấy tờ tương ứng với từng hình thức điều trị. Việc chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, nộp trong thời hạn sẽ giúp quá trình giải quyết chế độ BHXH diễn ra thuận lợi.
