Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội chính thức có hiệu lực từ ngày 10/9/2026. Văn bản bổ sung, điều chỉnh nhiều chế tài liên quan đến giao kết hợp đồng lao động, thử việc và bảo vệ quyền lợi người lao động.
Đối với hoạt động thử việc, mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng được áp dụng khi người sử dụng lao động yêu cầu thử việc đối với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng hoặc không thông báo kết quả thử việc cho người lao động.
Mức phạt từ 2-5 triệu đồng được áp dụng với hành vi yêu cầu người lao động thử việc quá 1 lần đối với cùng một công việc; bố trí thời gian thử việc vượt quá giới hạn theo quy định; trả lương thử việc thấp hơn mức hai bên đã thỏa thuận hoặc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó.
Bên cạnh việc nộp phạt, doanh nghiệp vi phạm còn phải trả đủ tiền lương cho người lao động hoặc tiến hành giao kết hợp đồng lao động theo đúng quy định.
Nghị định cũng quy định cụ thể chế tài đối với những sai phạm trong quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng. Người sử dụng lao động có thể bị phạt từ 20-25 triệu đồng nếu giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động.
Mức phạt tương tự được áp dụng khi doanh nghiệp yêu cầu người lao động dùng tiền hoặc tài sản khác làm biện pháp bảo đảm cho việc thực hiện hợp đồng; giao kết hợp đồng với người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi nhưng không có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật.
Ngoài khoản tiền phạt, người sử dụng lao động phải lập tức hoàn trả bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng và chứng chỉ đã giữ của người lao động.
Khi hợp đồng lao động chấm dứt, doanh nghiệp không thông báo bằng văn bản cho người lao động có thể bị phạt từ 1-3 triệu đồng.
Các hành vi không thanh toán đầy đủ quyền lợi khi chấm dứt hợp đồng; không trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm; không hoàn tất thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; không hoàn trả giấy tờ cho người lao động có thể bị phạt từ 1-20 triệu đồng.
Ngoài bị xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn phải trả đủ những khoản trợ cấp chưa thanh toán cùng tiền lãi phát sinh, hoàn thành các thủ tục bảo hiểm và trả lại giấy tờ cho người lao động theo quy định.
(t/h theo Lao Động, Tuổi Trẻ)
