Vụ án mạng xảy ra tại làng Tân Đức, xã Lạc Phong, thành phố Tuyên Uy, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc năm 1999. Gần 27 năm sau, gia đình cô gái bị sát hại vẫn tiếp tục gửi đơn khiếu nại, đề nghị xem xét lại phán quyết đối với hung thủ.
Nạn nhân là Từ Văn Tố, 19 tuổi. Năm 1999, Đới Hiền Phong, khi đó 20 tuổi, bàn bạc với Phổ Thiệu Bính và Tiêu Bản Nghĩa về việc cướp tiệm tạp hóa của gia đình Tố.
Nhà họ Từ và nhà họ Đới ở gần nhau, chỉ cách khoảng 100 m và trước đó không xảy ra mâu thuẫn. Rạng sáng 25/10/1999, Phong đến cửa hàng, gõ cửa sổ rồi đề nghị mua chịu một cây thuốc lá.
Sau khi bị Tố từ chối, Phong dùng dao đâm vào cổ cô gái. Tố vùng vẫy chạy thoát ra ngoài nhưng Phong trèo qua cửa sổ vào trong cửa hàng, tiếp tục cầm dao truy sát.
Cô gái 19 tuổi chịu 30 vết đâm ở mặt, cổ, lưng cùng nhiều vị trí khác trên cơ thể và tử vong. Sau đó, Phong lấy vài cây thuốc lá, rồi cùng hai đồng phạm bỏ trốn.
Vài ngày sau, anh trai Phong báo công an về nơi nghi phạm đang lẩn trốn và dẫn lực lượng chức năng tới Côn Minh bắt giữ Phong vào ngày 1/11/1999. Khi đó, Bính và Nghĩa vẫn đang bỏ trốn.
Tháng 7/2000, TAND Trung cấp thành phố Khúc Tĩnh, tỉnh Vân Nam tuyên Phong án tử hình về các tội giết người và cướp tài sản; tước quyền chính trị suốt đời, đồng thời tịch thu 5.000 nhân dân tệ tài sản.
Tòa sơ thẩm xác định anh trai Phong đã chủ động cung cấp thông tin, dẫn công an đến nơi bị cáo lẩn trốn nên Phong có tình tiết tự thú. Tuy nhiên, do hành vi đặc biệt tàn bạo, tòa cho rằng không thể giảm nhẹ hình phạt. Phong sau đó kháng cáo.
TAND Cấp cao tỉnh Vân Nam nhận định hành vi của Phong gây hậu quả nghiêm trọng, thủ đoạn đặc biệt tàn nhẫn và về nguyên tắc phải chịu án tử hình. Dù vậy, tòa cho rằng Phong chưa thuộc trường hợp cần thi hành án tử hình ngay lập tức.
Ngày 28/9/2000, tòa cấp cao công nhận tình tiết đầu thú, hủy bản án tử hình và chuyển thành tử hình hoãn thi hành hai năm. Tòa nhận xét bản án sơ thẩm định tội chính xác, trình tự xét xử hợp pháp nhưng quyết định hình phạt chưa thỏa đáng.
Gia đình Tố cho biết cả ở phiên sơ thẩm lẫn phúc thẩm, họ không được thông báo để tham gia phiên tòa, cũng không được thông tin về quyền yêu cầu giải quyết phần dân sự trong vụ án hình sự. Bản án cũng không được gửi cho gia đình.
Sống ở vùng núi hẻo lánh, họ chỉ nghe nhân viên đồn cảnh sát nói Phong đã bị tuyên tử hình. Tin rằng vụ án đã khép lại, gia đình không tìm hiểu thêm và không biết mình có quyền yêu cầu bồi thường dân sự.
Đến năm 2010, gia đình bàng hoàng khi biết Phong không bị xử tử, đã được giảm xuống án tử hình treo và sắp được ra tù. Chị gái nạn nhân là Từ Giảo Nguyệt đến xin bản án; cha cô sau đó ra mộ con gái khóc suốt một buổi sáng.
Gia đình cho rằng Phong không thực sự đầu thú, đồng thời nêu các sai sót tố tụng khi họ không được thông báo quyền lợi hay nhận bản án. Họ đề nghị hủy phán quyết phúc thẩm và tuyên án tử hình thi hành ngay.
Trong thời gian gia đình khiếu nại, hai đồng phạm lần lượt bị bắt sau hơn 10 năm bỏ trốn. Nghĩa bị bắt tháng 11/2011, còn Bính bị bắt tháng 2/2012. Cả hai bị tuyên án tù chung thân vào tháng 7/2012.
Tháng 4/2012, TAND Cấp cao tỉnh Vân Nam bác đơn khiếu nại, cho rằng việc công nhận tình tiết đầu thú và giảm án là có căn cứ. Tháng 8/2016, VKSND tỉnh Vân Nam cũng xác định các cơ quan tố tụng ban đầu có sai sót khi không thông báo quyền dân sự cho phía bị hại, song nhận định lỗi này không thể quy trách nhiệm cho bị cáo.
Năm 2014, Phong được thả tự do. Gia đình Phong đốt pháo, mời họ hàng và bạn bè đến ăn mừng. Nguyệt cho biết từng nhiều lần đến nhà tìm Phong để yêu cầu giải thích nhưng không gặp; theo cán bộ thôn, Phong hiện không còn ở địa phương.
Từ khi biết sự thật vào năm 2010, Nguyệt kiên trì theo đuổi vụ việc suốt 16 năm. Cha cô qua đời năm 2022. Tháng 4/2026, sau khi cô gửi đơn tới VKSND Tối cao, vụ việc được chuyển về VKSND tỉnh Vân Nam giải quyết lại.
Ngày 9/6, Nguyệt nhận được văn bản xác nhận đơn khiếu nại hình sự của gia đình đã được thụ lý và đang trong quá trình giải quyết. Cơ quan công tố cho biết sẽ thông báo kết quả sau khi hoàn tất xử lý.
