Theo báo Người Lao Động, lương cơ sở dự kiến điều chỉnh tăng 8% từ ngày 1/7/2026. Thông tin này được Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết tại hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, ở đơn vị bầu cử số 01, tỉnh Lào Cai, ngày 9/3.
Lương cơ sở hiện nay là 2,34 triệu đồng/tháng. Với mức tăng dự kiến 8% như nêu trên, lương cơ sở sẽ lên mức gần 2,53 triệu đồng/tháng (mỗi tháng tăng khoảng gần 190.000 đồng).
Nếu lương cơ sở tăng khoảng 8% từ ngày 1-7 tới, nhiều khoản thu nhập và chế độ liên quan của cán bộ, công chức, người lao động có thể được điều chỉnh theo.
Tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức tăng
Khoản thay đổi rõ rệt nhất khi lương cơ sở tăng chính là tiền lương hàng tháng của cán bộ, công chức và viên chức. Hiện nay, tiền lương của khu vực này được tính theo công thức: Lương = Lương cơ sở × Hệ số lương.
Do đó, khi lương cơ sở được điều chỉnh tăng, mức lương thực nhận của người lao động trong khu vực nhà nước cũng tăng tương ứng theo hệ số lương của từng ngạch, bậc và chức vụ.
Tăng các loại phụ cấp
Nhiều loại phụ cấp trong khu vực công được tính theo hệ số so với lương cơ sở. Vì vậy, khi mức lương cơ sở tăng, các khoản phụ cấp cũng được điều chỉnh theo.
Các khoản phụ cấp có thể tăng gồm phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ cấp độc hại, nguy hiểm, cũng như phụ cấp công vụ hoặc phụ cấp ưu đãi nghề đối với một số ngành đặc thù như giáo dục và y tế.
Nhiều loại trợ cấp sẽ tăng
Bên cạnh đó, các khoản lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được điều chỉnh khi Nhà nước tăng lương cơ sở và các mức chuẩn trợ cấp liên quan.
Mức tăng cụ thể của từng nhóm sẽ được Chính phủ quy định trong phương án điều chỉnh lương hưu và trợ cấp, cùng thời điểm điều chỉnh lương cơ sở.
Một số chế độ bảo hiểm xã hội tính trực tiếp theo lương cơ sở cũng tăng theo. Trợ cấp thai sản một lần với lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi bằng hai lần lương cơ sở tại tháng sinh hoặc nhận con nuôi.
Với phương án dự kiến tăng lương cơ sở 8% (gần 2,53 triệu đồng), khoản trợ cấp này sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,054 triệu đồng cho mỗi con.
Trợ cấp mai táng bằng 10 lần lương cơ sở cũng sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên khoảng 25,27 triệu đồng. Trợ cấp tuất hàng tháng với thân nhân người lao động qua đời bằng 50% lương cơ sở, tương đương hơn 1,26 triệu đồng mỗi tháng; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng 70% lương cơ sở, khoảng 1,77 triệu đồng mỗi tháng.
Thay đổi mức đóng bảo hiểm xã hội
Theo quy định hiện hành, lương cơ sở cũng là căn cứ xác định mức tiền lương làm cơ sở đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của một số nhóm. Quy định hiện hành nêu rõ, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng lương cơ sở và cao nhất bằng 20 lần mức này.
Do vậy, khi lương cơ sở tăng lên gần 2,53 triệu đồng, mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất sẽ là 2,53 triệu đồng mỗi tháng và cao nhất là 50,54 triệu đồng.
Bên cạnh đó, theo Người Đưa Tin, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng của học sinh, sinh viên được tính bằng 4,5% mức tham chiếu (hiện mức tham chiếu bằng lương cơ sở), và mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế của ngân sách Nhà nước đối với học sinh, sinh viên là tối thiểu 50%.
Tuy nhiên, tùy điều kiện kinh tế - xã hội của từng tỉnh, thành phố, các địa phương có thể sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ thêm mức đóng bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên trên địa bàn.
Mức đóng của người tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình được quy định như sau: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất. Như vậy, khi tăng lương cơ sở thì cũng sẽ tăng các khoản đóng bảo hiểm y tế này.
Ngoài ra, nhiều chính sách trợ cấp và an sinh xã hội cũng được xác định dựa trên lương cơ sở. Các chế độ ưu đãi đối với người có công với cách mạng, trợ cấp xã hội hoặc các khoản hỗ trợ từ ngân sách nhà nước theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng sẽ được điều chỉnh khi lương cơ sở thay đổi.
Có thể thấy rằng, việc điều chỉnh lương cơ sở trong năm 2026, nếu được quyết định, sẽ tác động lan tỏa đến nhiều chính sách tiền lương và an sinh xã hội, qua đó góp phần cải thiện đời sống, tăng cường bảo đảm quyền lợi cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.
