Các nhà nghiên cứu khảo cổ vừa công bố phát hiện về chiếc nhẫn sắt 2.100 năm tuổi mang giá trị nghệ thuật đặc biệt, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Dân tộc học Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ). Dù chỉ sở hữu mặt đá carnelian khiêm tốn, tác phẩm cổ đại này lại chứa đựng cả một cảnh kịch phức tạp được chạm khắc vô cùng tinh xảo.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Cedrus, hai chuyên gia Melih Arslan và Ahmet Emirhan Bulut xác định hiện vật có niên đại từ nửa đầu thế kỷ 1 trước Công nguyên, mô tả một cảnh trong thể loại kịch Satyr của nhà hát Hy Lạp cổ đại. Điểm đáng kinh ngạc nằm ở kỹ thuật chạm khắc lõm (intaglio) thượng thừa của người thợ thủ công xưa: trên bề mặt chưa đầy một centimet vuông, nghệ nhân đã dùng các mũi khoan siêu nhỏ để khắc họa tỉ mỉ năm nhân vật chính, một bức tượng bán thân của thần rượu vang Dionysus cùng một hình tượng nữ nhỏ ở phía sau — được cho là Thalia, nữ thần đại diện cho hài kịch.
Ở trung tâm bức tranh là hình ảnh một nhà thơ (hoặc nhà soạn kịch) đang ngồi chăm chú nghiên cứu tập văn bản hai lá. Đối diện ông là người dẫn đầu dàn đồng ca, xung quanh là các thần rừng Satyr nửa người nửa thú với sừng, đuôi và gậy cong đặc trưng.
Khác với các phù điêu sân khấu Hy Lạp - La Mã từng được tìm thấy tại Bảo tàng Anh hay Bảo tàng Cổ vật Hà Lan — vốn thường mô tả các diễn viên trong buổi diễn tập với chiếc mặt nạ kịch nhấc cao trên đầu —, chiếc nhẫn này lại thể hiện trực tiếp các nhân vật dưới dạng thần rừng trong thực tại thần thoại. Sự khác biệt mang tính lịch sử này gợi mở khả năng tác phẩm đang tái hiện chính cốt truyện của vở kịch sống động thay vì một buổi luyện tập thông thường.
Dù khung sắt của chiếc nhẫn đã bị ăn mòn nặng theo thời gian và bối cảnh khai quật ban đầu chưa được xác định rõ ràng, các đường nét chạm khắc trên mặt đá mã não vẫn còn nguyên vẹn. Giới nghiên cứu nhận định, nhiều khả năng chủ nhân nguyên bản của chiếc nhẫn quý hiếm này là một nhà soạn kịch, một nghệ sĩ sân khấu lừng danh hoặc một quý tộc có niềm đam mê mãnh liệt với nghệ thuật biểu diễn thời cổ đại.
Hồ Nga (Theo Arkeo News)
