Chính thức từ năm 2026: 3 trường hợp bị tạm dừng, 3 trường hợp bị chấm dứt hưởng lương hưu người dân cần biết

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực đã bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến chế độ hưu trí. Trong đó, các trường hợp bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng là nội dung được nhiều người lao động và người đang hưởng lương hưu đặc biệt quan tâm.

Vậy từ năm 2026, những trường hợp nào sẽ bị dừng hưởng lương hưu? Khi nào người hưởng được nhận lại chế độ? Dưới đây là những quy định đáng chú ý theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Mức hưởng lương hưu hằng tháng được tính như thế nào?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu hằng tháng được xác định dựa trên thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đối với lao động nữ, mức hưởng khởi điểm là 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH khi có đủ 15 năm đóng BHXH. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm sẽ được cộng 2%, mức hưởng tối đa không vượt quá 75%.

Đối với lao động nam, mức hưởng 45% được tính tương ứng với 20 năm đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm cũng được cộng 2%, tối đa bằng 75%.

Riêng trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu được tính bằng 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.

Theo quy định này, lao động nam đóng đủ 35 năm BHXH và lao động nữ đóng đủ 30 năm BHXH sẽ được hưởng mức lương hưu tối đa bằng 75% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đóng BHXH nhiều năm hơn quy định vẫn được hưởng thêm quyền lợi

Ngoài lương hưu hằng tháng, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 còn quy định người lao động có thời gian đóng BHXH vượt số năm để hưởng mức lương hưu tối đa sẽ được nhận trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.

Cụ thể:

• Lao động nam có thời gian đóng BHXH trên 35 năm và lao động nữ trên 30 năm sẽ được hưởng trợ cấp một lần ngoài lương hưu.
• Mỗi năm đóng vượt được tính bằng 0,5 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
• Đối với người đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng vẫn tiếp tục tham gia BHXH đến thời điểm nghỉ hưu, mức trợ cấp được tính bằng 2 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho mỗi năm đóng vượt kể từ thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Như vậy, người lao động có thời gian tham gia BHXH dài hơn số năm cần thiết không chỉ được hưởng lương hưu tối đa mà còn được nhận thêm khoản trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.

Những trường hợp bị tạm dừng hưởng lương hưu từ năm 2026

Theo Điều 75 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ bị tạm dừng chi trả nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

Xuất cảnh trái phép

Người đang hưởng lương hưu nhưng xuất cảnh ra nước ngoài trái với quy định của pháp luật sẽ bị tạm dừng hưởng chế độ cho đến khi đủ điều kiện được tiếp tục chi trả.

Bị Tòa án tuyên bố mất tích

Trường hợp có quyết định của Tòa án tuyên bố một người mất tích, cơ quan BHXH sẽ tạm dừng việc chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng.

Không xác minh được thông tin người thụ hưởng

Nếu cơ quan BHXH không thể xác minh thông tin của người đang hưởng theo quy định về quản lý dữ liệu người thụ hưởng thì việc chi trả lương hưu cũng sẽ được tạm dừng cho đến khi hoàn tất việc xác minh.

Ba trường hợp bị chấm dứt hưởng lương hưu

Bên cạnh việc tạm dừng, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng quy định rõ các trường hợp chấm dứt hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng.

Người hưởng đã chết hoặc bị tuyên bố đã chết

Việc hưởng lương hưu sẽ chấm dứt khi người hưởng qua đời hoặc có quyết định của Tòa án tuyên bố đã chết theo quy định của pháp luật.

Có văn bản từ chối nhận lương hưu

Người đang hưởng có quyền từ chối nhận lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng bằng văn bản. Khi đó, cơ quan BHXH sẽ thực hiện chấm dứt việc chi trả.

Hưởng chế độ không đúng quy định

Nếu cơ quan có thẩm quyền kết luận việc hưởng BHXH không đúng quy định của pháp luật thì người đang hưởng sẽ bị chấm dứt chế độ theo quy định.

Khi nào người hưởng được nhận lại lương hưu?

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng quy định các trường hợp được tiếp tục hưởng lương hưu sau khi đã bị tạm dừng.

Cụ thể, việc chi trả sẽ được khôi phục nếu:

• Người xuất cảnh trái phép đã trở về Việt Nam theo quy định.
• Tòa án hủy quyết định tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết.
• Cơ quan BHXH đã xác minh đầy đủ thông tin của người hưởng.

Đáng chú ý, trong các trường hợp trên, người hưởng sẽ được truy lĩnh đầy đủ số tiền lương hưu và trợ cấp BHXH của thời gian chưa nhận.

Riêng trường hợp người hưởng từng có văn bản từ chối nhận lương hưu, khi có đề nghị hưởng trở lại, cơ quan BHXH chỉ thực hiện chi trả kể từ thời điểm nhận được văn bản đề nghị mới và không truy trả khoản tiền của thời gian người đó tự nguyện từ chối nhận.

Thân nhân có được nhận lương hưu chưa lĩnh của người đã mất?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, nếu người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng qua đời nhưng vẫn còn khoản tiền chưa nhận thì thân nhân hợp pháp được nhận số tiền của các tháng chưa lĩnh.

Tuy nhiên, đối với trường hợp người bị tạm dừng hưởng do có quyết định tuyên bố mất tích, sau đó tiếp tục bị Tòa án tuyên bố đã chết, thân nhân sẽ không được nhận khoản lương hưu hoặc trợ cấp trong thời gian đã bị tạm dừng chi trả.

Người hưởng lương hưu cần chủ động cập nhật thông tin

Những quy định tại Điều 75 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nhằm bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH đúng đối tượng, đúng quy định và hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.

Do đó, người đang hưởng lương hưu cần chủ động cập nhật thông tin cá nhân, phối hợp với cơ quan BHXH khi được yêu cầu xác minh, đồng thời thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật để tránh bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng chế độ trong năm 2026 và các năm tiếp theo.