Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã quy định cụ thể về tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc đối với người lao động trong trường hợp ngừng việc nhưng vẫn được trả lương.
Theo điểm b khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối với người lao động thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Đáng chú ý, luật quy định trường hợp người lao động ngừng việc nhưng vẫn hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất thì đóng BHXH theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc.
Lương ngừng việc từ 2,53 triệu đồng/tháng trở lên vẫn đóng BHXH
Theo điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu.
Trong khi đó, mức tham chiếu hiện được xác định theo mức lương cơ sở. Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở hiện nay là 2,53 triệu đồng/tháng.
Như vậy, trường hợp người lao động ngừng việc nhưng vẫn được hưởng tiền lương tháng từ 2,53 triệu đồng trở lên thì vẫn đóng BHXH bắt buộc. Mức tiền lương làm căn cứ đóng trong thời gian này là mức lương người lao động thực tế được hưởng trong thời gian ngừng việc.
Ngược lại, nếu tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc thấp hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất thì không thuộc trường hợp nêu trên.
Người lao động đóng 8% tiền lương vào quỹ hưu trí và tử tuất
Khoản 1 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định mức đóng BHXH bắt buộc hằng tháng của một số nhóm người lao động, trong đó có người làm việc theo hợp đồng lao động, bằng 8% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Việc đóng được thực hiện hằng tháng.
Riêng người lao động hưởng tiền lương theo sản phẩm, theo khoán tại doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có thể đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần theo quy định.
Theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động là công dân Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ một tháng trở lên thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Quy định này cũng áp dụng với trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng nội dung thể hiện có việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Quỹ BHXH được sử dụng vào những khoản nào?
Theo Điều 119 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, quỹ BHXH được sử dụng để chi trả các chế độ BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện và trợ cấp hằng tháng theo quy định.
Quỹ cũng được sử dụng để đóng bảo hiểm y tế cho một số nhóm như người đang hưởng lương hưu; người hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng; người nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng; người nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau dài ngày hoặc nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng.
Ngoài ra, quỹ BHXH còn được sử dụng để chi phí khám giám định mức suy giảm khả năng lao động đối với trường hợp đủ điều kiện theo quy định; chi cho tổ chức và hoạt động BHXH; đồng thời được đầu tư nhằm bảo toàn và tăng trưởng quỹ theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Như vậy, với người lao động ngừng việc nhưng vẫn được trả lương, yếu tố quan trọng để xác định có tiếp tục đóng BHXH hay không là mức tiền lương thực tế được hưởng trong thời gian ngừng việc so với mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
