Nước lá tía tô kết hợp với gừng được nhiều người lựa chọn như một thức uống thảo mộc nhờ hương vị dễ uống và được cho là có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, làm ấm cơ thể. Tuy nhiên, liệu có nên uống mỗi ngày hay không vẫn là vấn đề được nhiều người quan tâm. Theo các chuyên gia, dù mang lại nhiều lợi ích nhất định, loại nước này cũng cần sử dụng đúng cách để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.
Nước lá tía tô và gừng có những lợi ích gì?
Tía tô và gừng đều là những nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực cũng như y học cổ truyền. Khi kết hợp, hai loại thảo dược này có thể mang lại một số lợi ích nếu sử dụng với lượng phù hợp.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn
Một trong những công dụng được nhắc đến nhiều nhất của nước lá tía tô và gừng là khả năng hỗ trợ tiêu hóa.
Theo y học hiện đại, gừng chứa các hoạt chất như gingerol và shogaol, có tác dụng kích thích nhu động dạ dày, giúp thức ăn được tiêu hóa nhanh hơn, từ đó giảm cảm giác đầy hơi, khó tiêu sau bữa ăn. Ngoài ra, gừng cũng được ghi nhận có khả năng hỗ trợ giảm buồn nôn trong một số trường hợp.
Trong khi đó, y học cổ truyền cho rằng lá tía tô có vị cay, tính ấm, giúp hành khí, hòa vị, hỗ trợ cải thiện tình trạng đầy bụng, chướng hơi và rối loạn tiêu hóa nhẹ. Khi kết hợp với gừng, thức uống này có thể giúp giảm cảm giác lạnh bụng và khó chịu ở đường tiêu hóa.
Giúp làm ấm cơ thể khi thời tiết lạnh
Theo quan niệm Đông y, cả tía tô và gừng đều có tính ấm nên thường được sử dụng trong các trường hợp cảm lạnh, nhiễm phong hàn hoặc khi cơ thể bị nhiễm lạnh.
Một cốc nước ấm nấu từ lá tía tô và vài lát gừng có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn, hỗ trợ giảm cảm giác rét run, lạnh bụng hoặc nghẹt mũi trong những ngày thời tiết chuyển lạnh.
Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị khi mắc các bệnh lý cần được thăm khám.
Có thể hỗ trợ giảm buồn nôn
Gừng là một trong số ít thảo dược đã được nghiên cứu khá nhiều về khả năng hỗ trợ giảm buồn nôn.
Một số nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp cải thiện tình trạng buồn nôn do say tàu xe, sau phẫu thuật hoặc trong thai kỳ ở một số trường hợp.
Đối với lá tía tô, dù được sử dụng từ lâu trong các bài thuốc dân gian để hỗ trợ giảm nôn và điều hòa tiêu hóa, nhưng các bằng chứng khoa học hiện đại vẫn còn hạn chế. Vì vậy, nước lá tía tô kết hợp gừng chỉ nên xem là thức uống hỗ trợ chứ không phải phương pháp điều trị.
Bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể
Cả hai nguyên liệu đều chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Lá tía tô giàu flavonoid, axit rosmarinic và các hợp chất phenolic, trong khi gừng chứa gingerol cùng nhiều hoạt chất sinh học khác.
Các chất này góp phần trung hòa gốc tự do, hạn chế tình trạng stress oxy hóa – yếu tố có liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh thoái hóa thần kinh.
Có nên uống nước lá tía tô và gừng mỗi ngày?
Theo các chuyên gia, người khỏe mạnh có thể sử dụng nước lá tía tô và gừng với lượng vừa phải, tuy nhiên không nên xem đây là loại nước uống thay thế hoàn toàn nước lọc.
Việc uống hằng ngày trong thời gian ngắn với lượng hợp lý thường không gây ảnh hưởng đáng kể nếu nguyên liệu sạch và phù hợp với thể trạng.
Ngược lại, lạm dụng hoặc uống quá nhiều trong thời gian dài không được khuyến khích, đặc biệt đối với những người đang mắc bệnh hoặc sử dụng thuốc điều trị.
Uống quá nhiều có thể gây ra những tác dụng không mong muốn
Mặc dù là nguyên liệu tự nhiên, nhưng sử dụng không đúng cách vẫn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Dễ gây kích ứng dạ dày
Gừng có tính cay và nóng, nếu sử dụng với lượng lớn có thể khiến một số người xuất hiện tình trạng nóng rát vùng thượng vị, ợ nóng hoặc khó chịu ở dạ dày.
Những người có cơ địa nhạy cảm hoặc mắc bệnh trào ngược dạ dày nên hạn chế dùng thường xuyên.
Có nguy cơ tương tác với thuốc điều trị
Một số nghiên cứu cho thấy gừng có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu hoặc tác động đến đường huyết và huyết áp.
Do đó, người đang sử dụng thuốc chống đông máu, thuốc điều trị tiểu đường hoặc thuốc hạ huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
Không có tác dụng "thải độc" hay giảm cân thần tốc
Nhiều thông tin trên mạng xã hội cho rằng nước lá tía tô và gừng có khả năng thanh lọc cơ thể, thải độc gan hoặc giúp giảm cân nhanh chóng.
Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy chứng minh loại đồ uống này có thể thay thế chức năng giải độc của gan, thận hoặc mang lại hiệu quả giảm cân rõ rệt nếu chỉ sử dụng đơn lẻ.
Việc kiểm soát cân nặng vẫn cần dựa trên chế độ ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên và lối sống khoa học.
Những ai nên thận trọng khi sử dụng?
Không phải ai cũng phù hợp với nước lá tía tô và gừng.
Các chuyên gia khuyến cáo những nhóm dưới đây nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng:
- Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.
- Người điều trị tăng huyết áp hoặc đái tháo đường bằng thuốc.
- Người bị trào ngược dạ dày thực quản hoặc thường xuyên ợ nóng.
- Người có tiền sử dị ứng với tía tô hoặc gừng.
- Phụ nữ mang thai muốn sử dụng thường xuyên.
Uống thế nào để an toàn và phát huy lợi ích?
Để sử dụng nước lá tía tô và gừng một cách hợp lý, người dùng nên lưu ý:
- Chọn lá tía tô và gừng tươi, sạch, có nguồn gốc rõ ràng.
- Chỉ nấu với lượng vừa phải, không đun quá đặc.
- Không dùng thay hoàn toàn nước lọc hằng ngày.
- Không lạm dụng với mục đích chữa bệnh hoặc "thải độc".
- Kết hợp cùng chế độ ăn cân đối và lối sống lành mạnh.
Nếu sau khi uống xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, tiêu chảy, nổi mẩn, buồn nôn kéo dài hoặc các biểu hiện bất thường khác, nên ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
