Từ tháng 11/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến lưu trú, xử phạt trong lĩnh vực xổ số, bảo vệ dữ liệu, giao dịch chứng khoán, giáo dục và chế độ đối với cựu chiến binh sẽ chính thức có hiệu lực. Trong đó, một số quy định đáng chú ý là tăng mức phạt hành vi làm giả vé xổ số, yêu cầu tài sản bảo đảm khi vay chứng khoán và thay đổi quy định về họp cha mẹ học sinh.
Khách lưu trú phải xuất trình giấy tờ tùy thân theo quy định mới
Nghị định 392/2026/NĐ-CP quy định về các loại giấy tờ tùy thân được sử dụng khi khách làm thủ tục lưu trú tại nhà nghỉ, khách sạn, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.
Theo Điều 14 của nghị định, cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú phải kiểm tra một trong các loại giấy tờ của khách, gồm thẻ căn cước, căn cước công dân, hộ chiếu, thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú của người nước ngoài và các giấy tờ nhân thân khác có ảnh do cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam cấp.
So với quy định trước đây tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP, quy định mới bổ sung thẻ căn cước vào danh sách giấy tờ được sử dụng, đồng thời không còn liệt kê chứng minh nhân dân.
Trường hợp khách không có giấy tờ tùy thân, sau khi bố trí phòng nghỉ, cơ sở lưu trú phải thông báo ngay cho Công an cấp xã hoặc đồn Công an quản lý địa bàn để thực hiện theo quy định.
Làm giả vé xổ số có thể bị phạt đến 100 triệu đồng
Nghị định 389/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số có hiệu lực từ ngày 30/11/2026, quy định mức phạt đối với hành vi làm giả vé xổ số để tham gia dự thưởng và lĩnh thưởng.
Theo khoản 5 Điều 8 của nghị định, cá nhân có hành vi làm giả vé xổ số dưới mọi hình thức nhằm tham gia dự thưởng, lĩnh thưởng có thể bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Mức phạt này cao hơn quy định trước đây tại Nghị định 98/2013/NĐ-CP, vốn áp dụng mức phạt từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng đối với hành vi tổ chức làm giả vé xổ số dưới mọi hình thức để tham gia dự thưởng và lĩnh thưởng.
Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị tịch thu toàn bộ số vé xổ số vi phạm và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.
Thu thập dữ liệu trái phép làm lộ thông tin nhạy cảm bị phạt đến 120 triệu đồng
Trong lĩnh vực dữ liệu, Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với hành vi thu thập, tạo lập dữ liệu trái phép làm lộ thông tin nhạy cảm, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc an ninh quốc gia.
Theo điểm đ khoản 2 Điều 8, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm có thể bị phạt tiền đến 60 triệu đồng. Đối với tổ chức, mức phạt bằng hai lần mức phạt áp dụng cho cá nhân, tương đương tối đa 120 triệu đồng.
Bên cạnh hình thức phạt tiền, cá nhân, tổ chức vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động quản trị, vận hành cơ sở dữ liệu từ 6 đến 9 tháng theo quy định.
Vay chứng khoán phải có tài sản bảo đảm tối thiểu 110%
Thông tư 145/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính về hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.
Đáng chú ý, tại điểm a khoản 2 Điều 20, thông tư quy định hoạt động vay và cho vay chứng khoán được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận hoặc khớp lệnh giữa bên vay và bên cho vay. Bên vay phải có tài sản bảo đảm bằng tiền hoặc chứng khoán.
Giá trị tài sản bảo đảm phải đạt tối thiểu 110% giá trị khoản vay, đồng thời đáp ứng các tiêu chí tại quy chế nghiệp vụ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam.
Lãi suất cho vay do các bên thỏa thuận. Khoản vay được hoàn trả bằng chứng khoán đã vay hoặc bằng tiền nếu được bên cho vay chấp thuận.
Thay đổi quy định về họp cha mẹ học sinh
Từ ngày 15/11/2026, Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT quy định về Điều lệ mới sẽ có hiệu lực, với thay đổi đáng chú ý liên quan đến việc tổ chức hội nghị cha mẹ học sinh.
Theo quy định mới, không còn quy định cứng về việc tổ chức họp toàn thể cha mẹ học sinh lớp 3 lần trong năm học vào các thời điểm cố định như trước.
Thay vào đó, hội nghị cha mẹ học sinh theo nhóm, lớp lần đầu vẫn được tổ chức vào đầu năm học. Nội dung cuộc họp tập trung vào việc trao đổi thông tin về chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và tình hình học tập, rèn luyện, phát triển của trẻ mầm non, học sinh; thống nhất những nội dung cần phối hợp giữa gia đình và nhà trường; bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh nhóm, lớp và thảo luận các vấn đề liên quan.
Sửa đổi thủ tục hưởng trợ cấp mai táng đối với cựu chiến binh
Thông tư 21/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ về hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách đối với cựu chiến binh có hiệu lực từ ngày 10/11/2026.
Theo quy định mới, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp mai táng đối với cựu chiến binh gồm bản khai đề nghị giải quyết chế độ, bản sao chứng thực giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử và một trong các giấy tờ xác nhận là cựu chiến binh. Trường hợp thông tin khai tử có thể được khai thác từ cơ sở dữ liệu hoặc hệ thống thông tin thì không phải nộp giấy tờ này.
Người đề nghị chuẩn bị một bộ hồ sơ và nộp trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính đến Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc UBND cấp xã nơi cựu chiến binh thường trú trước khi qua đời, hoặc nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đến UBND cấp xã có thẩm quyền.
Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, UBND cấp xã kiểm tra, xác nhận bản khai và chuyển hồ sơ đến Sở Nội vụ. Trong 7 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ, Sở Nội vụ kiểm tra và ban hành quyết định giải quyết chế độ trợ cấp mai táng.
Căn cứ quyết định của Sở Nội vụ, UBND cấp xã thực hiện việc chi trả trợ cấp cho đối tượng theo quy định.
Tuyển dụng lao động Việt Nam, tổ chức nước ngoài phải công khai thông tin
Nghị định 371/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, quy định về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nước ngoài khi tuyển dụng người lao động Việt Nam.
Theo Điều 6, khi có nhu cầu tuyển dụng, tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thông báo nhu cầu đến cơ quan, tổ chức quản lý có thẩm quyền và công khai thông tin tuyển dụng trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia tại địa chỉ vieclam.gov.vn, cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức.
Các tổ chức, cá nhân nước ngoài có thể trực tiếp tuyển dụng lao động Việt Nam hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức quản lý hỗ trợ tuyển dụng.
Quy định cụ thể về giáo dục tiểu học bắt buộc
Nghị định 353/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, quy định về đối tượng, chương trình và tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn giáo dục tiểu học bắt buộc.
Theo Điều 13, đối tượng giáo dục tiểu học bắt buộc là trẻ em từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học. Chương trình áp dụng là chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Nghị định cũng quy định các chỉ tiêu liên quan đến phổ cập giáo dục tiểu học. Theo đó, tỷ lệ trẻ em 6 tuổi vào lớp 1 phải đạt ít nhất 98%; tỷ lệ trẻ em 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học phải đạt ít nhất 95%. Riêng các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, tỷ lệ trẻ em 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học phải đạt ít nhất 85%.
Trên đây là những chính sách đáng chú ý dự kiến có hiệu lực trong tháng 11/2026, liên quan đến nhiều lĩnh vực của đời sống, kinh tế và xã hội. Người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan cần chủ động cập nhật quy định để thực hiện đúng theo văn bản pháp luật.
