Không dùng thiết bị an toàn cho trẻ em bị phạt cảnh cáo
Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 bổ sung hình thức phạt cảnh cáo đối với người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Quy định này không áp dụng đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Trước đây, hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em và hành vi để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái được quy định chung mức phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Theo quy định mới, hai hành vi được tách riêng. Người điều khiển ô tô không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em sẽ bị cảnh cáo. Trường hợp để trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái vẫn bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng, trừ ô tô chỉ có một hàng ghế.
Như vậy, việc không trang bị thiết bị an toàn cho trẻ được chuyển từ phạt tiền sang cảnh cáo, song người điều khiển phương tiện vẫn phải tuân thủ quy định về vị trí ngồi của trẻ trên ô tô.
Ô tô cá nhân chở khách thu tiền có thể bị phạt 14 triệu đồng
Một trong những điểm đáng chú ý khác của Nghị định 238/2026/NĐ-CP là bổ sung chế tài đối với hành vi sử dụng ô tô không đăng ký kinh doanh vận tải để chở khách.
Cụ thể, người điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở người trên xe sẽ bị phạt từ 12 triệu đến 14 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, người điều khiển phương tiện còn bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Quy định này nhằm xử lý tình trạng sử dụng xe cá nhân để hoạt động như phương tiện kinh doanh vận tải, trong đó có các hình thức xe ghép, xe tiện chuyến hoặc nhận khách qua mạng nhưng không đáp ứng điều kiện kinh doanh.
Chủ phương tiện giao xe hoặc để người làm công, người điều khiển phương tiện thực hiện hành vi trên cũng có thể bị xử phạt theo quy định.
Tăng mạnh thẩm quyền xử phạt của cấp xã
Từ ngày 15/8/2026, Chủ tịch UBND cấp xã được quyền phạt vi phạm giao thông với mức tối đa 37,5 triệu đồng, tăng 7,5 lần so với mức tối đa 5 triệu đồng trước đây.
Ngoài phạt cảnh cáo và phạt tiền, Chủ tịch UBND cấp xã còn được tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; đình chỉ hoạt động; tịch thu tang vật, phương tiện và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Nghị định mới đồng thời bỏ quy định về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp huyện, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Thẩm quyền của Trưởng Công an cấp xã cũng được mở rộng đáng kể. Theo đó, chức danh này được phạt tiền đến 37,5 triệu đồng, thay cho mức tối đa 2,5 triệu đồng trước đây.
Trưởng Công an cấp xã còn được tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề; đình chỉ hoạt động; tịch thu tang vật, phương tiện và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Đối với chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ, mức phạt tiền thuộc thẩm quyền được nâng từ tối đa 500.000 đồng lên 7,5 triệu đồng.
Việc nâng thẩm quyền không đồng nghĩa mọi hành vi vi phạm đều bị phạt ở mức tối đa. Mức tiền phạt cụ thể vẫn phải căn cứ tính chất, mức độ và khung xử phạt của từng hành vi.
Dữ liệu do người dân cung cấp phải được xác minh trước khi xử lý
Cũng từ ngày 1/8/2026, Thông tư 29/2026/TT-BXD cho phép cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, thu thập và xử lý dữ liệu do tổ chức, cá nhân cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính trong các lĩnh vực giao thông thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Sau khi tiếp nhận hình ảnh, video hoặc dữ liệu phản ánh, cơ quan chức năng phải ghi nhận vào sổ hoặc phần mềm theo dõi; tiến hành phân loại, đánh giá và báo cáo người có thẩm quyền xử lý.
Nếu dữ liệu đã xác định được tổ chức, cá nhân bị phản ánh, người có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh. Trường hợp chưa xác định được người vi phạm, thông tin có thể được đối chiếu từ cơ sở dữ liệu đăng ký, đăng kiểm phương tiện, giấy phép, chứng chỉ chuyên môn và các nguồn hợp pháp khác.
Như vậy, hình ảnh hoặc video do người dân cung cấp không phải căn cứ để xử phạt ngay. Cơ quan chức năng phải kiểm tra, xác minh và kết luận vụ việc theo đúng trình tự.
Thông tin về người cung cấp dữ liệu cùng các dữ liệu liên quan phải được quản lý, lưu trữ và bảo mật theo quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Số hóa giấy chứng nhận, siết trách nhiệm đăng kiểm viên
Từ ngày 15/8/2026, giấy chứng nhận đăng kiểm viên tàu biển và đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa dưới dạng điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy.
Kết quả công nhận đăng kiểm viên có thể được trả qua cổng dịch vụ công trực tuyến, trực tiếp tại Cục Đăng kiểm Việt Nam hoặc qua hệ thống bưu chính.
Giấy chứng nhận đăng kiểm viên có thể bị tạm đình chỉ trong 30 ngày nếu người được cấp làm sai lệch kết quả đăng kiểm; nhũng nhiễu, gây khó khăn cho tổ chức, cá nhân hoặc không thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao mà không có lý do chính đáng.
Đáng chú ý, đăng kiểm viên sử dụng công cụ, phần mềm để chỉnh sửa dữ liệu phương tiện hoặc kết quả kiểm định nhằm hợp thức hóa hồ sơ sẽ bị thu hồi giấy chứng nhận.
Những điều chỉnh có hiệu lực trong tháng 8/2026 cho thấy xu hướng tăng cường quản lý hoạt động vận tải, phân cấp thẩm quyền xử phạt và đẩy mạnh số hóa trong lĩnh vực đăng kiểm. Người dân, lái xe, chủ phương tiện và các đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải cần chủ động cập nhật để bảo đảm thực hiện đúng quy định.
