Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1792/QĐ-TTg ngày 16/9/2026 phê duyệt Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026-2030. Một trong những yêu cầu trọng tâm của chương trình là bảo đảm trẻ em được lắng nghe, tham vấn và nhận phản hồi đối với những vấn đề có liên quan trực tiếp đến mình.
Đặt mục tiêu 100% chính sách về trẻ em được tham vấn
Theo Chương trình, đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là 100% chương trình, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về trẻ em hoặc có liên quan đến trẻ em được tham vấn, lấy ý kiến trẻ em hoặc tổ chức đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em. Cùng với đó, toàn bộ 100% tỉnh, thành phố được yêu cầu xây dựng, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các mô hình về quyền tham gia của trẻ em do chính trẻ em khởi xướng và thực hiện.
Chương trình cũng đặt mục tiêu 90% trẻ em từ 6 tuổi trở lên được cung cấp kiến thức, kỹ năng tham gia phù hợp với độ tuổi. Có ít nhất 80% trẻ em được tạo điều kiện bày tỏ ý kiến, nguyện vọng tại gia đình, cơ sở giáo dục, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và cơ sở trợ giúp xã hội. Đến năm 2030, ít nhất 50% trẻ em từ 11 tuổi trở lên được tham gia tối thiểu một mô hình thực hiện quyền tham gia của trẻ em.
Để tăng khả năng thực hiện các mục tiêu này, chương trình đặt yêu cầu 100% người làm công tác trẻ em, cán bộ Đoàn, Đội, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, giáo viên được truyền thông, nâng cao năng lực về kiến thức, kỹ năng, phương pháp và mô hình quyền tham gia của trẻ em. Tỷ lệ này đối với cha mẹ và người chăm sóc trẻ em là 70%.
Một mục tiêu khác được đặt ra là bảo đảm tiếng nói của trẻ em được tiếp nhận và phản hồi thực chất. Theo đó, 100% ý kiến, nguyện vọng của trẻ em tại Diễn đàn trẻ em quốc gia và Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em phải được lắng nghe, tiếp nhận, xem xét, giải quyết và phản hồi đầy đủ, kịp thời, khách quan, trung thực. Đối với Hội đồng trẻ em, Diễn đàn trẻ em cấp tỉnh, cấp xã và những diễn đàn trẻ em khác, tỷ lệ ý kiến, nguyện vọng được xử lý và phản hồi phấn đấu đạt ít nhất 70%.
Mở rộng các mô hình để trẻ em thực hiện quyền tham gia
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, Chương trình xác định việc nâng cao nhận thức và năng lực thực hiện quyền tham gia của trẻ em là một nhiệm vụ quan trọng. Đối tượng được nâng cao kiến thức, kỹ năng không chỉ gồm trẻ em mà còn có cơ quan, tổ chức, đơn vị, gia đình và những cá nhân liên quan.
Một trong những nhiệm vụ được đặt ra là nghiên cứu, xây dựng và ban hành quy trình, tiêu chuẩn về sự tham gia của trẻ em. Việc lấy ý kiến trẻ em sẽ được thực hiện trong quá trình xây dựng, triển khai các chương trình, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, quyết định, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về trẻ em hoặc có liên quan đến trẻ em.
Chương trình cũng hướng tới đa dạng hóa các sản phẩm, tài liệu và phương thức truyền thông về quyền tham gia của trẻ em. Qua đó, trẻ em, gia đình, nhà trường và cộng đồng được nâng cao khả năng tiếp cận thông tin về quyền và trách nhiệm liên quan đến sự tham gia của trẻ em.
Các mô hình, hoạt động có sự tham gia của trẻ em sẽ tiếp tục được duy trì, đánh giá, nâng cao chất lượng và nhân rộng. Trong số này có Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em, Phiên họp giả định Hội đồng nhân dân trẻ em, Diễn đàn trẻ em, Hội đồng trẻ em và Câu lạc bộ quyền trẻ em.
Ngoài ra, các chương trình do trẻ em khởi xướng và thực hiện, hoạt động đối thoại học đường, nhóm gia đình đồng hành cùng trẻ em cũng được triển khai cùng với các hình thức tham vấn, thăm dò và lấy ý kiến trẻ em.
Tăng cường hợp tác quốc tế về quyền trẻ em
Theo Chương trình, hợp tác quốc tế và thông tin đối ngoại về quyền tham gia của trẻ em cũng được chú trọng. Việt Nam sẽ tăng cường chia sẻ chủ trương, chính sách, kết quả thực hiện và những mô hình hiệu quả trong thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em.
Việc chủ động tham gia các diễn đàn trẻ em ở cấp quốc tế và khu vực được xác định là một trong những nội dung thực hiện. Đồng thời, các cam kết và điều ước quốc tế về quyền trẻ em sẽ tiếp tục được triển khai.
Bên cạnh nguồn lực trong nước, Chương trình cũng đề cập việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật. Qua đó góp phần bảo đảm tiếng nói, ý kiến và nguyện vọng của trẻ em được lắng nghe, tham vấn và phản hồi trong quá trình xây dựng, thực hiện các chính sách có liên quan.
