Thịt trâu nhập khẩu từ Ấn Độ đang được tiêu thụ tại nhiều thị trường nhờ mức giá cạnh tranh, thấp hơn đáng kể so với sản phẩm cùng loại đến từ Australia hay Pakistan. Đằng sau lợi thế này không chỉ là nguồn cung lớn mà còn liên quan đến mô hình chăn nuôi, tập quán tiêu dùng, chi phí sản xuất và phương thức xuất khẩu đặc thù của quốc gia Nam Á.
1. Nuôi trâu lấy sữa, thịt trở thành nguồn thu bổ sung
- Kết quả xác minh vụ phụ huynh phát hiện vỏ hộp thịt trâu Ấn Độ gần bếp ăn trường học
- Vụ phụ huynh nghi thịt trâu lạ, thịt gà đông lạnh tuồn vào trường học, thức trắng đêm vây kho thực phẩm ở Hà Nội: Chính quyền thông tin bất ngờ
- Loại lá có tên nghe lạ tai, là linh hồn của món thịt trâu nổi tiếng, nay được bán giá tới 100.000 đồng/kg
Một trong những nguyên nhân quan trọng nằm ở mô hình chăn nuôi đặc thù của Ấn Độ.
Khác với nhiều quốc gia phát triển ngành chăn nuôi gia súc chuyên phục vụ sản xuất thịt, tại Ấn Độ, trâu nước đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp sữa. Quốc gia này là một trong những trung tâm sản xuất sữa trâu lớn nhất thế giới, với số lượng vật nuôi rất lớn.
Trâu cái chủ yếu được nuôi để khai thác sữa trong suốt chu kỳ sinh sản và cho sữa. Khi năng suất giảm hoặc không còn đáp ứng hiệu quả kinh tế, chúng có thể được chuyển sang chuỗi cung ứng thịt tại những khu vực được phép giết mổ.
Ngoài ra, trâu đực không được sử dụng cho mục đích sinh sản cũng là một nguồn cung nguyên liệu cho ngành chế biến.
Điểm đáng chú ý là giá trị kinh tế của vật nuôi đã được khai thác từ hoạt động sản xuất sữa trước đó. Vì vậy, thịt có thể trở thành nguồn thu bổ sung sau khi kết thúc chu kỳ khai thác sữa, thay vì phải gánh toàn bộ chi phí đầu tư ban đầu như mô hình nuôi chuyên biệt để lấy thịt.
Cách tổ chức sản xuất này góp phần tạo ra nguồn nguyên liệu dồi dào với chi phí đầu vào cạnh tranh.
2. Nhu cầu tiêu thụ trong nước hạn chế, xuất khẩu trở thành hướng đi chủ lực
Yếu tố văn hóa và tôn giáo cũng có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường thịt tại Ấn Độ.
Đạo Hindu là tôn giáo có số lượng tín đồ lớn nhất tại quốc gia này. Trong quan niệm của nhiều tín đồ Hindu, bò là loài vật linh thiêng và việc giết mổ bò bị hạn chế hoặc cấm theo quy định tại nhiều bang.
Mặc dù trâu không có vị trí tín ngưỡng giống bò, thịt trâu cũng không phải thực phẩm được tiêu thụ phổ biến trong mọi cộng đồng dân cư. Thói quen ăn uống tại Ấn Độ rất đa dạng, trong đó có một bộ phận lớn người dân lựa chọn chế độ ăn chay hoặc hạn chế sử dụng thịt.
Sự khác biệt giữa quy mô sản xuất và nhu cầu tiêu thụ nội địa tạo điều kiện để Ấn Độ phát triển mạnh hoạt động xuất khẩu thịt trâu.
Thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường trong nước, các doanh nghiệp chế biến tập trung khai thác nhu cầu từ những quốc gia có sức tiêu thụ lớn. Nhờ đó, sản lượng thịt trâu được đưa ra thị trường quốc tế với mức giá có tính cạnh tranh cao.
3. Chi phí chăn nuôi và nhân công được tối ưu
Một lợi thế khác của ngành thịt trâu Ấn Độ đến từ chi phí sản xuất.
Tại nhiều vùng nông thôn, hoạt động chăn nuôi trâu được tổ chức theo mô hình hộ gia đình hoặc trang trại quy mô vừa và nhỏ. Nguồn thức ăn chủ yếu có thể tận dụng từ cỏ tự nhiên, rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp.
Việc khai thác nguồn thức ăn sẵn có giúp người chăn nuôi giảm sự phụ thuộc vào thức ăn công nghiệp, qua đó hạn chế một phần chi phí đầu tư.
Bên cạnh đó, lực lượng lao động nông nghiệp đông đảo cũng tạo điều kiện duy trì hoạt động chăn nuôi, thu gom và sơ chế với chi phí tương đối cạnh tranh.
Khi nguyên liệu được thu mua từ nhiều vùng sản xuất, đưa về các cơ sở chế biến tập trung, doanh nghiệp có thể tổ chức quy trình phân loại, giết mổ, đóng gói và bảo quản theo quy mô lớn.
Tuy nhiên, mức chi phí thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng vật nuôi, điều kiện chăn nuôi, quy trình kiểm soát và tiêu chuẩn của từng cơ sở sản xuất.
4. Xuất khẩu thịt đông lạnh bằng đường biển giúp giảm chi phí
Một đặc điểm nổi bật của thịt trâu Ấn Độ là phần lớn sản phẩm xuất khẩu được bảo quản dưới dạng đông lạnh.
Sau khi giết mổ và hoàn tất các công đoạn kiểm tra, thịt được phân chia thành từng phần, đóng gói theo quy cách và đưa vào hệ thống cấp đông. Sản phẩm sau đó được vận chuyển bằng container lạnh đến các thị trường nhập khẩu.
Hình thức này mang lại nhiều lợi thế về logistics.
So với thịt tươi cần tiêu thụ trong thời gian ngắn, thịt đông lạnh có khả năng bảo quản lâu hơn nếu duy trì đúng điều kiện nhiệt độ. Doanh nghiệp cũng có thể vận chuyển số lượng lớn bằng đường biển mà không phải phụ thuộc vào phương thức vận tải có chi phí cao như đường hàng không.
Việc đóng gói theo từng phần thịt giúp nhà nhập khẩu thuận tiện hơn trong quá trình phân phối, lưu kho và chế biến.
Nhờ tối ưu được khâu bảo quản và vận chuyển, chi phí logistics tính trên mỗi kilogram sản phẩm có thể được giảm đáng kể.
5. Sản xuất quy mô lớn tạo lợi thế cạnh tranh về giá
Ấn Độ có hệ thống cơ sở chế biến và xuất khẩu thịt trâu phục vụ nhiều thị trường quốc tế. Khi sản lượng đủ lớn, doanh nghiệp có điều kiện phân bổ chi phí cố định cho số lượng sản phẩm nhiều hơn.
Các công đoạn từ thu mua nguyên liệu, giết mổ, phân loại đến cấp đông và đóng gói được tổ chức theo quy trình chuyên nghiệp tại những cơ sở đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Ngoài ra, việc xuất khẩu trực tiếp theo hợp đồng với nhà nhập khẩu, đơn vị phân phối, nhà hàng hoặc cơ sở chế biến thực phẩm giúp hạn chế một số khâu trung gian.
Đây cũng là yếu tố góp phần duy trì mức giá bán buôn cạnh tranh của thịt trâu Ấn Độ trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, không nên mặc định mọi sản phẩm đều được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi. Thuế suất thực tế còn phụ thuộc vào mã hàng, xuất xứ, quy định thương mại và chính sách thuế của từng quốc gia nhập khẩu.
6. Thịt trâu Ấn Độ có giá rẻ, chất lượng dinh dưỡng ra sao?
Bên cạnh yếu tố giá thành, giá trị dinh dưỡng cũng là vấn đề được nhiều người tiêu dùng quan tâm.
Thịt trâu là nguồn cung cấp protein, sắt và một số vitamin nhóm B cần thiết cho cơ thể. So với nhiều phần thịt bò, thịt trâu có thể chứa ít chất béo hơn, tùy thuộc vào phần thịt và phương pháp chăn nuôi.
Tuy nhiên, đặc điểm của thịt trâu nhập khẩu đông lạnh có thể khác nhau tùy độ tuổi vật nuôi, thời gian bảo quản và từng phần thịt. Một số sản phẩm có thớ thịt chắc, dai hơn, đòi hỏi kỹ thuật chế biến phù hợp.
Để món ăn đạt chất lượng tốt, người nội trợ nên rã đông đúng cách, tốt nhất là chuyển thịt từ ngăn đông xuống ngăn mát tủ lạnh trước khi chế biến. Không nên rã đông ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Với những phần thịt có nhiều mô liên kết như bắp hoặc gân, phương pháp hầm, kho sẽ giúp thịt mềm hơn. Trong khi đó, phần thăn hoặc những phần thịt ít dai có thể sử dụng để xào, áp chảo tùy đặc điểm sản phẩm.
Khi mua thịt trâu nhập khẩu, người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, thông tin xuất xứ rõ ràng, cơ sở nhập khẩu hợp pháp và được bảo quản liên tục trong điều kiện đông lạnh phù hợp.
