Ngày 4/1, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, đã chia sẻ một trường hợp lâm sàng đáng chú ý liên quan đến suy thận do nhiễm độc tố nấm mốc. Bác sĩ cho biết bệnh nhân được đưa vào bệnh viện cấp cứu sau khi bất ngờ ngất xỉu trong lúc chạy bộ buổi sáng.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số mức lọc cầu thận eGFR của bệnh nhân đã tụt xuống dưới 10, phản ánh tình trạng suy thận giai đoạn cuối với chức năng thận gần như kiệt quệ. Điều đáng nói là người đàn ông này không hề mắc các bệnh nền phổ biến liên quan đến suy thận như tiểu đường, cao huyết áp hay gout. Trước đó, ông được đánh giá là có lối sống kỷ luật, không sử dụng rượu bia và duy trì thói quen tập thể dục thường xuyên.
Qua khai thác bệnh sử, bác sĩ Hung phát hiện một chi tiết quan trọng trong sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân. Người đàn ông có thói quen mua cà phê hạt với số lượng lớn trong các đợt giảm giá nhằm tiết kiệm chi phí. Những túi cà phê này được ông bảo quản trong tủ bếp suốt thời gian dài, thậm chí tiếp tục xay và sử dụng ngay cả khi hạt cà phê đã ngả màu và xuất hiện dấu hiệu nấm mốc.
Bệnh nhân cho rằng việc dùng nước sôi ở nhiệt độ 100 độ C để pha cà phê có thể tiêu diệt vi khuẩn và nấm mốc, nên không thấy cần thiết phải bỏ đi số cà phê đã hỏng. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hung, đây là một quan niệm sai lầm nghiêm trọng.
Chuyên gia thận học giải thích rằng nước sôi hoàn toàn không có tác dụng phá hủy ochratoxin, một loại độc tố do nấm mốc sinh ra. Ochratoxin có cấu trúc hóa học rất bền vững, chỉ bị phân hủy khi nhiệt độ vượt quá 280 độ C, cao hơn rất nhiều so với nhiệt độ pha chế thông thường. Do đó, việc pha cà phê bằng nước sôi không thể loại bỏ độc tố này.
Theo bác sĩ Hung, việc tiêu thụ cà phê nhiễm nấm mốc trong thời gian dài khiến cơ thể bệnh nhân tích tụ lượng lớn ochratoxin. Quá trình nhiễm độc diễn ra âm thầm, không gây triệu chứng cấp tính rõ ràng, nhưng từng bước phá hủy chức năng thận. Trước khi ngất xỉu, cơ thể người bệnh đã phát ra nhiều dấu hiệu cảnh báo như nước tiểu có nhiều bọt lâu tan và sưng phù mắt cá chân. Tuy nhiên, bệnh nhân chủ quan cho rằng những biểu hiện này chỉ là hệ quả của việc tập luyện thể thao quá sức nên không đi khám.
Bác sĩ Hung ví ochratoxin như một “quả bom hẹn giờ” đối với sức khỏe. Không giống các độc tố gây ngộ độc tiêu hóa cấp tính thường được đào thải sau vài ngày, ochratoxin có thời gian bán thải trong cơ thể rất dài, lên tới 35 đến 50 ngày. Loại độc tố này tấn công trực tiếp vào thận thông qua ba cơ chế chính: kích hoạt phản ứng viêm gây hoại tử tế bào thận, làm rối loạn và tê liệt quá trình chuyển hóa tại ống thận, đồng thời thúc đẩy quá trình xơ hóa mô thận mạn tính.
Chuyên gia này so sánh việc nạp ochratoxin vào cơ thể giống như đổ xi măng vào máy lọc nước. Khi màng lọc cầu thận bị tắc nghẽn và hư hại, chức năng lọc máu sẽ suy giảm vĩnh viễn và không thể phục hồi. Trong trường hợp của bệnh nhân, tổn thương thận đã tiến triển đến giai đoạn cuối, buộc phải đối mặt với các biện pháp điều trị thay thế thận lâu dài.
Từ ca bệnh này, bác sĩ Hung khuyến cáo người dân tuyệt đối không tiêu thụ thực phẩm có dấu hiệu nấm mốc, đặc biệt trong môi trường nóng ẩm. Theo ông, điều kiện nhiệt độ trên 25 độ C và độ ẩm trên 18,5% là môi trường lý tưởng để nấm mốc phát triển và sinh độc tố.
“Việc tiếc rẻ thực phẩm đã hỏng không giúp tiết kiệm chi phí mà có thể khiến con người phải đánh đổi bằng sức khỏe của cả phần đời còn lại”, bác sĩ Hung nhấn mạnh.
