Sát hạch lái xe là bước đánh giá kiến thức pháp luật và khả năng điều khiển phương tiện của người học trước khi được cấp giấy phép lái xe. Theo Thông tư 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an, quy định về hình thức, nội dung, trình tự sát hạch và công nhận kết quả được điều chỉnh với nhiều nội dung đáng chú ý.
Quy định mới về sát hạch lái xe
Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Thông tư 108/2026/TT-BCA ngày 29/6/2026, quy định về sát hạch, cấp, đổi, cấp lại, thu hồi, sử dụng giấy phép lái xe; cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế; mẫu giấy phép lái xe và giấy phép lái xe quốc tế.
Thông tư không áp dụng đối với hoạt động sát hạch, cấp, đổi, cấp lại, thu hồi giấy phép lái xe cho lực lượng quân đội, công an thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.
Đáng chú ý, Thông tư 108 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 nhưng một số nội dung được áp dụng theo lộ trình. Cụ thể, nội dung sát hạch lý thuyết, thực hành lái xe trong hình và thực hành lái xe trên đường theo khoản 4 Điều 4 được áp dụng từ ngày 1/3/2027. Riêng nội dung bài sát hạch số 2 đối với hạng A1, A áp dụng từ ngày 1/1/2028.
Sát hạch lý thuyết
Theo quy định, phần lý thuyết gồm các câu hỏi về pháp luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ; kỹ thuật lái xe; quy tắc ứng xử của người lái xe, văn hóa giao thông và phòng, chống tác hại của rượu, bia khi tham gia giao thông.
Đối với hạng B1, B trở lên, nội dung thi còn bao gồm kiến thức về cấu tạo, sửa chữa thông thường của phương tiện, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Với giấy phép lái xe từ hạng C1 trở lên, thí sinh phải nắm thêm các nội dung liên quan đến vận tải đường bộ.
Phần lý thuyết được thực hiện trên máy tính, trừ những trường hợp được quy định riêng tại Điều 14 của Thông tư. Một điểm đáng chú ý là người thi sát hạch giấy phép lái xe hạng A1, A nếu đang có giấy phép lái xe ô tô còn hiệu lực sẽ được miễn phần sát hạch lý thuyết.
Thi thực hành trong hình được thực hiện ra sao?
Đối với hạng A1 và A, thí sinh thực hiện sát hạch bằng hình thức chấm điểm trực tiếp kết hợp thiết bị chấm điểm tự động. Người dự thi phải điều khiển mô tô hoàn thành bài sát hạch số 1 và bài sát hạch số 2 theo quy định.
Với hạng B1, việc chấm điểm được thực hiện trực tiếp và không bố trí sát hạch viên ngồi trên xe. Thí sinh phải điều khiển phương tiện tiến qua hình chữ chi, sau đó lùi theo hướng ngược lại.
Đối với các hạng B, C1, C, D1, D2 và D, bài sát hạch trong hình được chấm bằng thiết bị tự động kết hợp chấm điểm trực tiếp. Sát hạch viên không ngồi trên xe, trừ trường hợp thuộc diện được quy định riêng. Thí sinh phải hoàn thành bài sát hạch liên hoàn.
Với các hạng BE, D1E, D2E và DE, thí sinh thực hiện bài thi bằng phương pháp chấm điểm trực tiếp, không bố trí sát hạch viên trên xe. Nội dung là điều khiển xe tiến qua hình có 5 cọc chuẩn rồi vòng trở lại. Đối với hạng C1E và CE, thí sinh phải thực hiện hai nội dung gồm tiến qua hình có 5 cọc chuẩn và vòng trở lại; ghép xe dọc vào nơi đỗ.
Thi thực hành lái xe trên đường
Đối với các hạng B, C1, C, D1, D2 và D, phần sát hạch trên đường sử dụng thiết bị chấm điểm tự động kết hợp chấm điểm trực tiếp. Một sát hạch viên được bố trí ngồi trên xe sát hạch.
Trong khi đó, với các hạng BE, C1E, CE, D1E, D2E và DE, việc chấm điểm được thực hiện trực tiếp và có một sát hạch viên ngồi trên xe trong quá trình sát hạch. Nội dung cụ thể của từng hạng giấy phép lái xe được quy định tại các phụ lục kèm theo Thông tư 108/2026/TT-BCA.
Khi nào thí sinh được công nhận đạt kỳ sát hạch?
Đối với người thi hạng A1, A và B1, thí sinh được công nhận đạt kỳ sát hạch khi hoàn thành và đạt cả phần lý thuyết và phần thực hành lái xe trong hình. Nếu không đạt lý thuyết, thí sinh không được thực hiện bài sát hạch số 1. Trường hợp không đạt bài số 1 thì không được tiếp tục thực hiện bài số 2.
Kết quả lý thuyết đã đạt được bảo lưu trong thời hạn 1 năm kể từ ngày đạt. Kết quả bài sát hạch số 1 được bảo lưu theo thời gian còn lại của phần lý thuyết. Đối với các hạng B, C1, C, D1, D2, D, BE, C1E, CE, D1E, D2E và DE, thí sinh phải đạt cả ba nội dung gồm lý thuyết, thực hành lái xe trong hình và thực hành lái xe trên đường mới được công nhận đạt kỳ sát hạch.
Nếu không đạt lý thuyết, thí sinh không được thi thực hành trong hình. Nếu không đạt phần thực hành trong hình thì không được chuyển sang sát hạch trên đường. Kết quả lý thuyết đã đạt được bảo lưu trong 1 năm. Kết quả thực hành trong hình được bảo lưu theo thời gian còn lại của phần lý thuyết. Thí sinh không đạt có thể đăng ký dự sát hạch lại ở kỳ khác theo quy định.
Gian lận khi thi sát hạch sẽ bị xử lý thế nào?
Thông tư quy định thí sinh mang tài liệu, điện thoại di động hoặc các phương tiện, thiết bị kỹ thuật vào phòng sát hạch lý thuyết hoặc lên xe sát hạch; đồng thời có hành vi gian dối làm sai lệch kết quả sẽ bị đình chỉ và hủy kết quả kỳ sát hạch.
Nếu thiết bị kỹ thuật hoặc hệ thống chấm điểm tự động gặp lỗi, hoặc kết quả bị ảnh hưởng bởi nguyên nhân không xuất phát từ lỗi của thí sinh, kết quả sát hạch sẽ được hủy và thí sinh được bố trí sát hạch lại theo quy định. Sau khi kỳ sát hạch kết thúc, Phòng Cảnh sát giao thông có thời hạn 2 giờ để rà soát, tổng hợp kết quả và chuyển dữ liệu của những người đạt sát hạch về Cục Cảnh sát giao thông để thực hiện việc cấp giấy phép lái xe điện tử.
Như vậy, Thông tư 108/2026/TT-BCA không chỉ quy định lại trình tự và phương thức sát hạch mà còn quy định rõ việc sử dụng thiết bị chấm điểm, bảo lưu kết quả, xử lý gian lận và chuyển dữ liệu để cấp giấy phép lái xe điện tử. Người học lái xe cần lưu ý các mốc áp dụng khác nhau để biết chính xác quy định nào được áp dụng tại thời điểm mình dự sát hạch.
