Từ ngày 1/1/2027, người lao động tiếp tục thực hiện lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động. Cùng với đó, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã có những thay đổi quan trọng về điều kiện hưởng lương hưu, đặc biệt là giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu xuống còn 15 năm. Người lao động cần nắm rõ các quy định này để chủ động tính toán thời điểm nghỉ hưu và quyền lợi của mình.
Tuổi nghỉ hưu năm 2027 của lao động nam và nữ được quy định thế nào?
Theo Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 và Nghị định 135/2020/NĐ-CP, tuổi nghỉ hưu của người lao động làm việc trong điều kiện bình thường được điều chỉnh tăng dần theo từng năm.
Cụ thể, từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của lao động nam được tăng thêm 3 tháng mỗi năm, trong khi lao động nữ tăng thêm 4 tháng mỗi năm.
Bước sang năm 2027, mức tuổi nghỉ hưu áp dụng như sau:
- Đối với lao động nam: Đủ 61 tuổi 9 tháng.
- Đối với lao động nữ: Đủ 57 tuổi 4 tháng.
Như vậy, so với năm 2026, tuổi nghỉ hưu của lao động nam tăng thêm 3 tháng, còn lao động nữ tăng thêm 4 tháng.
Lộ trình điều chỉnh này sẽ tiếp tục được thực hiện cho đến khi lao động nam đạt đủ 62 tuổi vào năm 2028 và lao động nữ đạt đủ 60 tuổi vào năm 2035.
Đáng chú ý, tuổi nghỉ hưu nêu trên áp dụng đối với người làm việc trong điều kiện lao động bình thường. Những trường hợp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể được xem xét nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn theo quy định.
Điều kiện hưởng lương hưu từ năm 2027: Chỉ cần đóng BHXH từ đủ 15 năm
Một trong những điểm đáng chú ý mà người lao động cần quan tâm là quy định về thời gian tham gia bảo hiểm xã hội để được hưởng lương hưu.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu đã được điều chỉnh từ 20 năm xuống còn 15 năm đối với nhiều nhóm người lao động.
Cụ thể, đối với người tham gia BHXH bắt buộc thuộc diện áp dụng Điều 64, khi nghỉ việc và có đủ 15 năm đóng BHXH trở lên, người lao động có thể được hưởng lương hưu nếu đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu hoặc thuộc trường hợp được nghỉ hưu sớm theo quy định.
Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, Điều 98 Luật BHXH năm 2024 cũng quy định thời gian đóng tối thiểu là 15 năm và phải đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu.
Đây được xem là thay đổi có ý nghĩa đối với những người lao động không có đủ 20 năm tham gia BHXH. Thay vì phải tiếp tục đóng thêm nhiều năm mới đủ điều kiện như trước đây, một bộ phận người lao động đã có cơ hội tiếp cận chế độ hưu trí sớm hơn.
Tuy nhiên, người dân cần lưu ý, việc có đủ 15 năm đóng BHXH không đồng nghĩa với việc được nhận lương hưu ngay lập tức. Điều kiện về độ tuổi và các trường hợp nghỉ hưu cụ thể vẫn phải được đáp ứng theo quy định pháp luật.
Những trường hợp được nghỉ hưu sớm hơn tuổi quy định
Không phải tất cả người lao động đều phải chờ đến tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường mới được giải quyết chế độ hưu trí.
Pháp luật hiện hành có quy định một số nhóm lao động được nghỉ hưu ở độ tuổi thấp hơn nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH và tính chất công việc.
Đối với năm 2027, một số trường hợp làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể được nghỉ hưu sớm tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu thông thường.
Theo lộ trình, tuổi nghỉ hưu thấp nhất trong nhóm trường hợp này năm 2027 là:
- Lao động nam: 56 tuổi 9 tháng.
- Lao động nữ: 52 tuổi 4 tháng.
Ngoài ra, người lao động làm công việc khai thác than trong hầm lò đủ điều kiện hoặc thuộc một số trường hợp đặc thù khác cũng có thể được xem xét nghỉ hưu ở độ tuổi thấp hơn theo quy định riêng.
Đối với người bị suy giảm khả năng lao động, Luật BHXH năm 2024 quy định điều kiện riêng về độ tuổi, tỷ lệ suy giảm khả năng lao động và thời gian đóng BHXH. Trong trường hợp này, thời gian đóng BHXH bắt buộc tối thiểu thông thường là 20 năm.
Người lao động cần căn cứ vào hồ sơ công việc, thời gian tham gia BHXH và tình trạng thực tế để xác định mình có thuộc diện được nghỉ hưu trước tuổi hay không.
Cách tính mức lương hưu hằng tháng từ năm 2027
Bên cạnh điều kiện về tuổi và thời gian đóng BHXH, mức lương hưu được hưởng cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm.
Theo Điều 66 Luật BHXH năm 2024, mức lương hưu hằng tháng được xác định dựa trên tỷ lệ hưởng và mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Đối với lao động nữ, tỷ lệ hưởng lương hưu được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng với 15 năm đóng. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tổng mức hưởng tối đa là 75%.
Đối với lao động nam, tỷ lệ hưởng 45% tương ứng với 20 năm đóng BHXH. Mỗi năm đóng thêm sau đó được cộng 2%, mức hưởng tối đa không vượt quá 75%.
Riêng lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng được tính bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm đầu. Mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Có thể thấy, thời gian tham gia BHXH càng dài thì tỷ lệ hưởng lương hưu càng cao, trong giới hạn quy định. Vì vậy, người lao động nên cân nhắc duy trì quá trình tham gia BHXH để bảo đảm quyền lợi khi về già.
