Thời gian tham gia BHXH là một trong những yếu tố trực tiếp quyết định tỷ lệ hưởng lương hưu khi người lao động đủ điều kiện nghỉ hưu. Với quy định mới, người đóng BHXH 15 năm, 20 năm hay 30 năm sẽ có mức tỷ lệ hưởng khác nhau.
Theo thông tin được cơ quan BHXH công bố, người lao động cần phân biệt rõ tỷ lệ hưởng lương hưu và số tiền lương hưu thực tế. Tỷ lệ phần trăm được nhân với mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để xác định mức lương hưu hằng tháng.
Lao động nữ đóng BHXH 15 năm được hưởng 45%
Đối với lao động nữ, cách tính tương đối dễ xác định.
Theo Điều 66 Luật BHXH năm 2024, người lao động nữ có đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ được tính 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng với 15 năm đóng BHXH.
Sau mốc 15 năm, mỗi năm đóng thêm được cộng thêm 2 điểm phần trăm. Tỷ lệ tối đa là 75%.
Có thể hình dung theo các mốc:
- Đóng 15 năm: hưởng 45%.
- Đóng 16 năm: hưởng 47%.
- Đóng 17 năm: hưởng 49%.
- Đóng 18 năm: hưởng 51%.
- Đóng 19 năm: hưởng 53%.
- Đóng 20 năm: hưởng 55%.
- Đóng 25 năm: hưởng 65%.
- Đóng 30 năm: hưởng 75%.
Như vậy, với lao động nữ, 30 năm đóng BHXH là mốc để đạt tỷ lệ tối đa 75%, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện hưởng lương hưu theo quy định.
Lao động nam đóng 15 năm có tỷ lệ khác nữ
Đối với lao động nam, cách tính được chia thành hai giai đoạn.
Nếu có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, 15 năm đầu được tính bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm từ năm thứ 16 đến năm thứ 19 được cộng 1 điểm phần trăm.
Do đó:
- Đóng 15 năm: hưởng 40%.
- Đóng 16 năm: hưởng 41%.
- Đóng 17 năm: hưởng 42%.
- Đóng 18 năm: hưởng 43%.
- Đóng 19 năm: hưởng 44%.
Khi đủ 20 năm đóng BHXH, tỷ lệ hưởng đạt 45%.
Từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm đóng thêm được cộng 2 điểm phần trăm và tỷ lệ tối đa vẫn là 75%. Theo cách tính này, lao động nam đóng 30 năm sẽ có tỷ lệ hưởng 65%, trong khi để đạt mức tối đa 75% cần đủ 35 năm đóng BHXH.
Bảng tỷ lệ hưởng theo thời gian đóng BHXH
Bảng trên thể hiện tỷ lệ theo công thức chung của Luật BHXH năm 2024; số tiền lương hưu thực tế còn phụ thuộc vào mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của từng người.
Đóng BHXH 15 năm chưa đồng nghĩa được nhận lương hưu ngay
Một điểm người lao động cần đặc biệt lưu ý là đủ thời gian đóng BHXH chưa phải điều kiện duy nhất để nhận lương hưu.
Luật BHXH năm 2024 quy định thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu là 15 năm, nhưng người lao động vẫn phải đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu và các điều kiện khác theo quy định.
Đối với người làm việc trong điều kiện bình thường, tuổi nghỉ hưu tiếp tục được điều chỉnh theo lộ trình của Bộ luật Lao động. Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường là 61 tuổi 6 tháng đối với lao động nam và 57 tuổi đối với lao động nữ. Những năm sau đó, tuổi nghỉ hưu tiếp tục tăng theo lộ trình cho đến khi đạt 62 tuổi đối với nam vào năm 2028 và 60 tuổi đối với nữ vào năm 2035.
Vì vậy, một người đã có đủ 15 năm đóng BHXH nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu theo quy định thì chưa thể chỉ dựa vào số năm đóng để xác định thời điểm bắt đầu nhận lương hưu.
