Sau sáp nhập, Trưởng thôn chuyển làm Phó Trưởng thôn có được hưởng chế độ tinh giản?

Sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, nhiều chức danh ở cơ sở có sự thay đổi. Trong đó, một vấn đề được không ít người quan tâm là trường hợp đang giữ chức Trưởng thôn trước khi sáp nhập nhưng sau đó được bố trí hoặc chỉ định thực hiện một nhiệm vụ khác có thuộc diện được hưởng chính sách tinh giản biên chế hay không.

Đây là vấn đề cần được xem xét trên cơ sở các quy định hiện hành, đặc biệt là Nghị định 154/2025/NĐ-CP về tinh giản biên chế và Nghị định 185/2026/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.

Trưởng thôn dôi dư sau sáp nhập có thuộc diện tinh giản?

Theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP, một trong những nhóm được xem xét thực hiện chính sách tinh giản là người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp thôn, tổ dân phố và nghỉ ngay kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền.

Quy định này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh nhiều thôn, tổ dân phố được rà soát, sắp xếp lại theo mô hình tổ chức mới.

Nói cách khác, để xác định một người có thuộc diện hưởng chính sách tinh giản hay không, không thể chỉ căn cứ vào việc người đó từng giữ chức Trưởng thôn trước thời điểm sáp nhập. Yếu tố quan trọng là người đó có thuộc diện dôi dư do việc sắp xếp hay không và có nghỉ ngay theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền hay không.

Nghị định 154/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 16/6/2025.

Trường hợp tiếp tục làm việc sau khi sắp xếp cần lưu ý

Với người đang giữ chức Trưởng thôn trước khi sáp nhập nhưng sau đó vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ ở thôn, tổ dân phố dưới một chức danh khác, việc xác định chế độ sẽ không chỉ dựa vào chức danh trước khi sắp xếp.

Nếu người này không nghỉ ngay kể từ thời điểm có quyết định sắp xếp mà tiếp tục được bố trí công việc, thì không thể mặc nhiên xác định thuộc nhóm được hưởng chính sách tinh giản dành cho người hoạt động không chuyên trách dôi dư do sắp xếp.

Đây là điểm có ý nghĩa thực tế rất lớn. Bởi việc một người không còn giữ chức Trưởng thôn không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên thuộc diện tinh giản.

Cơ quan có thẩm quyền cần căn cứ vào quyết định sắp xếp, phương án bố trí nhân sự và thời điểm người hoạt động không chuyên trách chấm dứt nhiệm vụ để xác định chính sách áp dụng.

Quy định mới về chức danh ở thôn, tổ dân phố

Từ ngày 26/5/2026, Nghị định 185/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định riêng về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại đây.

Theo quy định mới, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm 3 chức danh: Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố; Bí thư Chi bộ; Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí không quá 3 người hoạt động không chuyên trách.

Ngoài các chức danh này, căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm địa bàn và khả năng cân đối ngân sách, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định bố trí các chức danh người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố để hỗ trợ Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố hoặc thực hiện hoạt động tự quản của cộng đồng.

Do đó, trường hợp sau sáp nhập một người được bố trí thực hiện nhiệm vụ khác cần được xem xét cụ thể theo quyết định của địa phương và vị trí thực tế mà người đó đảm nhiệm.

Khi nào người từng là Trưởng thôn được hưởng chính sách?

Có thể khái quát hai trường hợp để người dân dễ theo dõi.

Trường hợp thứ nhất, người đang là Trưởng thôn trước khi sáp nhập thuộc diện dôi dư do việc sắp xếp và nghỉ ngay kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền. Trường hợp này thuộc nhóm được xem xét áp dụng chính sách tinh giản theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.

Trường hợp thứ hai, người này sau khi sắp xếp vẫn tiếp tục làm việc hoặc được bố trí thực hiện nhiệm vụ khác, chẳng hạn được phân công vào một vị trí hỗ trợ tại thôn, tổ dân phố. Khi đó, không thể chỉ căn cứ vào việc đã thôi giữ chức Trưởng thôn để kết luận người này được hưởng chính sách tinh giản.

Điều quan trọng là phải xác định rõ người đó có phải đối tượng dôi dư do sắp xếp và có nghỉ ngay sau quyết định sắp xếp hay không.