Chưa giải quyết chế độ theo Nghị định 154 khi sáp nhập trường học cho Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên dôi dư đối với trường hợp nào?

Giáo viên, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng dôi dư sau sáp nhập trường học được hưởng chế độ thế nào?

Theo Thư viện pháp luật, tại Công văn 8221/BNV-CCVC năm 2026, Bộ Nội vụ hướng dẫn việc giải quyết chế độ đối với viên chức thôi việc do sắp xếp, tổ chức lại đơn vị. Theo đó, trường hợp viên chức thôi việc được thực hiện theo Điều 51 và Điều 53 Nghị định 259/2026/NĐ-CP, được hưởng trợ cấp thôi việc và trợ cấp thất nghiệp theo quy định.

Đáng chú ý, Bộ Nội vụ khẳng định nếu viên chức thuộc diện tinh giản biên chế thì sẽ được áp dụng các chính sách quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP. Như vậy, đối với Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên dôi dư sau sáp nhập trường học, nếu đủ điều kiện tinh giản biên chế thì việc giải quyết chế độ sẽ căn cứ theo nghị định này.

Việc sáp nhập, sắp xếp trường học tại nhiều địa phương từ năm 2026 dẫn đến tình trạng dôi dư cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp dôi dư đều được hưởng ngay chính sách tinh giản biên chế.

Theo quy định, để được xem xét áp dụng chính sách theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP, người lao động phải:

* Thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định 154/2025/NĐ-CP;

* Là trường hợp dôi dư do sắp xếp, sáp nhập trường học theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

* Không thuộc các trường hợp chưa thực hiện tinh giản biên chế theo Điều 4 Nghị định 154/2025/NĐ-CP;

* Được cơ quan có thẩm quyền quyết định thực hiện chính sách tinh giản.

Theo Chương II Nghị định 154/2025/NĐ-CP, giáo viên, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng và viên chức dôi dư nếu đủ điều kiện có thể được xem xét áp dụng một trong 3 nhóm chính sách:

* Nghỉ hưu trước tuổi;

* Chuyển sang làm việc tại tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách nhà nước;

* Thôi việc.

Riêng 2 chính sách dành cho người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố không áp dụng đối với đội ngũ giáo viên và viên chức ngành giáo dục.

Trường hợp chưa được giải quyết chế độ tinh giản

Theo Điều 4 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, chưa thực hiện chính sách tinh giản biên chế đối với:

* Người đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi (trừ trường hợp tự nguyện tinh giản);

* Người đang trong thời gian xem xét kỷ luật, bị thanh tra, kiểm tra do có dấu hiệu vi phạm hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, trước khi thực hiện tinh giản, cơ quan quản lý sẽ ưu tiên bố trí, điều động, luân chuyển hoặc sắp xếp lại vị trí việc làm. Chỉ khi không còn phương án bố trí và thuộc diện tinh giản theo phương án được phê duyệt thì mới được xem xét hưởng các chính sách theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.

Việc giải quyết chế độ cũng phải căn cứ đồng thời vào Luật Nhà giáo 2025, Luật Viên chức, các văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ và phương án sắp xếp của từng địa phương.

Chính sách nghỉ hưu trước tuổi

Điều 6 Nghị định 154/2025/NĐ-CP quy định nhiều trường hợp nghỉ hưu trước tuổi, tùy theo số năm còn lại đến tuổi nghỉ hưu và thời gian tham gia BHXH.

Đối với người còn từ đủ 2 năm đến đủ 5 năm đến tuổi nghỉ hưu và đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định, ngoài chế độ hưu trí còn được:

* Không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi;

* Trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi;

* Trợ cấp theo thời gian đã đóng BHXH:

  * Từ đủ 20 năm đóng BHXH trở lên: 20 năm đầu được trợ cấp 5 tháng tiền lương; từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm được trợ cấp thêm 0,5 tháng tiền lương.

  * Từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH: được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng.

Đối với người còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu và đủ điều kiện hưởng lương hưu, sẽ được hưởng chế độ hưu trí theo quy định và không bị giảm tỷ lệ lương hưu, nhưng không được hưởng khoản trợ cấp 5 tháng tiền lương cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi** như các trường hợp còn từ 2 đến 5 năm.

Chính sách thôi việc theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP được quy định như thế nào?

Theo Điều 8 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, người thuộc diện tinh giản biên chế có thể được áp dụng chính sách thôi việc ngay hoặc thôi việc sau khi đi học nghề, tùy từng trường hợp cụ thể.

Chính sách thôi việc ngay

Đối tượng áp dụng là người chưa đến tuổi nghỉ hưu theo Phụ lục I, Phụ lục II ban hành kèm Nghị định 135/2020/NĐ-CP và không đủ điều kiện hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi theo Điều 6 Nghị định 154/2025/NĐ-CP.

Khi thôi việc ngay, người lao động được hưởng các chế độ sau:

* Trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm.

  Mức hưởng = 3 x tháng tiền lương hiện hưởng.

* Trợ cấp 1,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng BHXH bắt buộc.

  Mức hưởng = 1,5 x tháng tiền lương hiện hưởng x số năm đóng BHXH bắt buộc.

* Được bảo lưu thời gian đóng BHXH bắt buộc hoặc hưởng BHXH một lần theo quy định của pháp luật về BHXH.

Chính sách thôi việc sau khi đi học nghề

Chính sách này áp dụng đối với người dưới 45 tuổi, có đủ sức khỏe, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật nhưng đang đảm nhận công việc không phù hợp với trình độ hoặc chuyên ngành đào tạo và có nguyện vọng thôi việc.

Trước khi giải quyết thôi việc, cơ quan, đơn vị tạo điều kiện cho người lao động tham gia học nghề để tự tìm việc làm mới.

Trong trường hợp này, người lao động được hưởng:

* Nguyên tiền lương hiện hưởng và được cơ quan tiếp tục đóng BHXH, BHYT, BHTN (nếu thuộc đối tượng tham gia) trong thời gian học nghề, tối đa 6 tháng.

* Hỗ trợ kinh phí học nghề, tối đa bằng 6 tháng tiền lương hiện hưởng, để đóng cho cơ sở đào tạo nghề.

  Mức hỗ trợ tối đa = 6 x tháng tiền lương hiện hưởng.

* Sau khi kết thúc khóa học, được trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm.

  Mức hưởng = 3 x tháng tiền lương hiện hưởng.

* Được trợ cấp 0,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng BHXH bắt buộc.

  Mức hưởng = 0,5 x tháng tiền lương hiện hưởng x số năm đóng BHXH bắt buộc.

* Thời gian học nghề vẫn được tính là thời gian công tác liên tục, nhưng không được tính để xét nâng bậc lương thường xuyên.

* Được bảo lưu thời gian đóng BHXH bắt buộc hoặc hưởng BHXH một lần theo quy định của pháp luật.