Sang tên Sổ đỏ thực chất là đăng ký biến động đất đai
Trong giao dịch mua bán, tặng cho, thừa kế hoặc chuyển quyền sử dụng đất, người dân thường sử dụng cách gọi quen thuộc là “sang tên Sổ đỏ”.
Về mặt pháp lý, đây là thủ tục đăng ký biến động đất đai nhằm cập nhật thông tin về người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất sau khi quyền sử dụng đất được chuyển giao.
Theo quy định mới, hành vi không thực hiện đăng ký biến động trong những trường hợp thuộc diện phải đăng ký có thể bị xử phạt.
Cụ thể, khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định 281/2026/NĐ-CP quy định mức phạt từ 2-3 triệu đồng đối với hành vi không đăng ký biến động đất đai thuộc các trường hợp được pháp luật quy định.
Như vậy, người dân thuộc diện phải đăng ký biến động nhưng không thực hiện thủ tục có thể bị xử phạt từ 2 triệu đến 3 triệu đồng.
Tổ chức có thể bị phạt gấp đôi
Không chỉ cá nhân, các tổ chức vi phạm cũng thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Theo quy định về mức phạt trong lĩnh vực đất đai, mức phạt tiền được áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm hành chính, mức phạt được áp dụng bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân.
Do đó, nếu tổ chức không thực hiện đăng ký biến động đất đai thuộc trường hợp quy định, mức phạt có thể dao động từ 4 triệu đến 6 triệu đồng.
Mức phạt cao nhất 6 triệu đồng vì vậy áp dụng đối với tổ chức, trong khi cá nhân có thể bị phạt tối đa 3 triệu đồng.
Ai là người bị xử phạt khi không sang tên?
Một nội dung đáng chú ý khác là trách nhiệm của các bên trong giao dịch không phải lúc nào cũng giống nhau.
Đối với trường hợp chuyển đổi quyền sử dụng đất nhưng không thực hiện đăng ký biến động, cả hai bên tham gia chuyển đổi đều có thể bị xử phạt theo quy định.
Trong khi đó, với các giao dịch chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất, người nhận quyền sử dụng đất là chủ thể bị xử phạt nếu không thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định.
Quy định này giúp xác định rõ trách nhiệm của từng bên, tránh tình trạng người dân hiểu rằng chỉ người bán hoặc bên chuyển giao quyền sử dụng đất mới phải chịu trách nhiệm về thủ tục sang tên.
Vì vậy, sau khi hoàn tất giao dịch, người nhận quyền sử dụng đất cần chủ động thực hiện thủ tục đăng ký biến động trong thời hạn pháp luật quy định.
Không chỉ bị phạt tiền, còn phải làm thủ tục đăng ký
Việc nộp phạt không đồng nghĩa với việc người vi phạm được miễn thực hiện thủ tục sang tên.
Theo quy định, ngoài hình thức xử phạt hành chính, người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, cụ thể là buộc thực hiện đăng ký đất đai theo quy định.
Điều này đồng nghĩa nếu thuộc trường hợp phải đăng ký biến động nhưng cố tình không thực hiện, người sử dụng đất có thể vừa phải nộp tiền phạt vừa phải hoàn tất thủ tục pháp lý còn thiếu.
Do đó, người dân khi phát sinh giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất cần chủ động tìm hiểu thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện đăng ký biến động đúng quy định, thay vì để kéo dài đến khi phát sinh vấn đề mới xử lý.
Trường hợp nào không áp dụng mức phạt này?
Quy định xử phạt nêu trên không áp dụng đối với mọi trường hợp có liên quan đến việc nhận quyền sử dụng đất.
Theo nội dung được sửa đổi, bổ sung, trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai không thuộc trường hợp áp dụng mức xử phạt này.
Đây là điểm người dân, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia giao dịch đất đai cần lưu ý để tránh hiểu và áp dụng quy định một cách máy móc.
